A contorna catedral

O conxunto de espazos e construcións que abrazan as nosas catedrais conforman, xunto con estas, a máis excepcional secuencia urbana. Se pensásemos en proxectar hoxe nese mesmo chan outros edificios, causaría impresión a complexidade e o tamaño do problema. Como se foi incrustando lentamente todo ese volume na nosa difícil orografía? Atendendo só a cada catedral, están tan ben instaladas que semellan ocupar pouco, pois salvo na portada, gran parte das mesmas disólvense na súa contorna. Estes enormes trastes resultan amábeis independentemente da nosa fe. Pensar na catedral máis visitada é pensar na secuencia: Praterías, Quintana, Inmaculada, Obradoiro ou viceversa. As prazas do redor, cada cal coa súa misión, existen para que a catedral poida chegar a ser. Diante de tal espectáculo preguntámonos: como chegou isto ata aquí? A contorna catedral foi pactada e construída con lentitude por acumulación e subtracción, sen as urxencias actuais. É imposíbel obter tanta riqueza de súpeto. O tempo constrúe. Aquí, podemos viaxar dun tempo a outro sen cambiar de espazo. En perfecto anonimato, o espazo atópase co tempo. O valor do conxunto catedral-prazas-casas fica na relación entre as cousas que vemos. Aquí, nada é grande ou pequeno, ou ten valor por si mesmo. Diferentes xogos de escala fan que o pequeno semelle grande e o grande pequeno. A experiencia desta secuencia urbana é imprecisábel por extraordinaria: espazos que se encollen e alargan, visións cruzadas, accesos, formas, texturas, sonoridades, etc. O conxunto é un grande artificio activo e cambiante. Pensar na catedral máis visitada é pensar na secuencia: Praterías, Quintana, Inmaculada, Obradoiro ou viceversa. As prazas do redor, cada cal coa súa misión, existen para que a catedral poida chegar a ser. Diante das portadas principais, a praza envólvese das mellores construcións xerando o baleiro necesario dende onde admirar, por sorpresa, esa fachada á nosa chegada. Un paseo nocturno, cando máis se diferencia o privado do público, e sen xente ou distraccións, descobre outros aspectos máis íntimos. Noutros momentos, a escena urbana é tan extraordinaria que semella irreal, toda esa xente de diante parece actuar para nós. A presenza do monumento obriga a arquitectura da súa contorna á discreción, calidade desexábel pero estraña hoxe. O silencio do seu interior amplifícase e séntese fóra. Obriga a saber comportarse tamén ao construído. É dicir, ao que a catedral é, únese todo o respecto que provoca, edificado ou non. Onde comezan e rematan estes edificios? Arquitectura e cidade son indistinguíbeis no conxunto catedral e contorna, ó contrario de tantos edificios públicos actuais pensados como "obxectos de museo" illados e solitarios. A contorna catedral, como experiencia espacial de significación colectiva, é un continuo onde a arquitectura absorbe cidade para que esta xere actividade. Se como di a teoría urbana: "nada fai tanta cidade como un bo edificio", as nosas catedrais han ser edificios extraordinarios. Non por elas mesmas, mesmo sen entrar nelas, se non pola cantidade de cidade que fabrican.