O Consello de Contas e a Xustiza cuestionan a Xunta pola 'concentración' das liñas de transporte en Monbus

A sección terceira da Sala do Contencioso-administrativo do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) vén de anular a concesión ao grupo Monbus dun lote de transporte escolar adxudicado en 2021. A sentenza considera probado que a Consellaría de Educación incumpriu o disposto nas bases do concurso e na lexislación de aplicación á hora de adxudicar diversas rutas de transporte escolar. O auto xudicial revoca unha resolución do Tribunal Administrativo de Contratación Pública da Comunidade Autónoma da Galiza (Tacgal), que avalaba a decisión do Goberno galego. Neste sentido, o auto está na liña doutros anteriores, que declaraban ilegais a adxudicación a Monbus de determinadas liñas de transporte regular ou escolar O fallo emitido o pasado 24 de outubro polo TSXG refírese ao lote 40 do concurso de transporte da Consellaría de Educación de 2021. Neste caso, trátanse dunha serie de liñas de servizo aos centros educativos de Cambados (O Salnés), onde resultou beneficiada unha Unión Temporal de Empresas (UTE) denominada “UTE Escolar Lote 40”. A mesma estaba formaba por empresas do grupo Monbus, do grupo Cuíña e do grupo Abalo. A referida sentenza sitúase na orientación doutras seis anteriores que consideran ilegais a concesión doutros tantos lotes de transporte a diversas UTE onde grupo Monbus é maioritario no capital. Os primeiros destes autos son do 16 de xuño pasado, sendo anulados nos mesmos a adxudicación do transporte escolar de Mos e dunha parte da cidade de Pontevedra a dúas unións de empresas lideradas pola compañía de Raúl López. Así, na primeira delas Monbus contaba con 95% das accións e na segunda con 63%. O Supremo sinala a Xunta pola repartición de mercado ilegal de Monbus e Alsa: "Nin analiza, nin comproba" Os argumentos xurídicos empregados polo TSXG nestas seis resolucións xudiciais inciden en que as UTE onde a participación do grupo Monbus é maioritaria no seu capital conseguiron 29 lotes do concurso de transporte escolar de 2021, cando os pregos do mesmo sinalaban que a ningunha compañía se lle podían adxudicar máis de oito . Neste sentido, os maxistrados entenden que hai indicios “bastantes” para aplicar o disposto na Lei de contratos do sector público (LCSP) e nas bases da convocatoria elaboradas pola Xunta da Galiza para as adxudicacións das liñas de transporte escolar. As limitacións dos pregos A sentenza do 24 de outubro, á que tivo acceso en exclusiva Nós Diario, sinala “que os pregos prevían a limitación de adxudicación de lotes prevista no artigo 99.4 LCSP e que as demandadas non respectaron, o artigo 8.2 da cláusula ,“cada licitador poderá resultar adxudicatario dun ou varios lotes, co límite máximo de 8 lotes” e Monbus resultou adxudicataria de 29 lotes, procedendo a exclusión da oferta presentada pola adxudicataria ao adxudicarse ao grupo Monbus cun número de lotes superior ao permitido”. Unha participación de 97% A sinalada resolución xudicial apunta que “a participación do grupo Monbus na licitadora adxudicataria foi de 97%, o que, unido á participación porcentual que tiña noutras UTE que resultaron adxudicatarias nos lotes que se sinalan, que chega a ser da porcentaxe maioritaria que refire a sentenza, conclúese que se superaron amplamente os límites de adxudicación permitidos polo artigo 8.2 do PCAP”, isto é do Prego de cláusulas administrativas particulares. O TSXG denega as alegacións de Xunta e Monbus á anulación de adxudicacións de liñas de transporte "Repartirse de forma anómala o mercado" O TSXG entende que o recurso por parte do grupo Monbus á figura legal da UTE pode responder a unha táctica “para repartirse de forma anómala o mercado”. Así, nas sentenzas sinálase que “puideron ser utilizadas para encubrir acordos colusorios restritivos da competencia" co obxectivo de "neutralizar a limitación máxima de adxudicacións e, amparado nunha posición de dominio, poder repartirse de forma anómala o mercado". O novo auto contra as adxudicacións da Xunta da Galiza a Monbus coñécese un dia despois de que o Consello de Contas fixera público un informe onde denuncia a posición de “monopolio” desa compañía no mercado de transporte galego. O relatorio, aprobado no pleno do organismo do 11 de outubro, carga contra a política de mobilidade do Goberno galego e reclama un novo mecanismo nas concesións das liñas de viaxeiros por estrada. O Consello de Contas da Galiza reclama “para fomentar unha maior participación das Pemes e evitar a concentración en grupos empresariais con participación dominante, valorar a incorporación de maiores esixencias nas condicións de participación das UTE nos procesos de licitación”. Neste sentido, considera “esencial, para verificar a compatibilidade das UTE co dereito da competencia, a análise da necesidade obxectiva da súa constitución”. O informe do organismo fiscalizador destaca que “nunha boa parte dos lotes dos concursos a porcentaxe de participación das Pemes nas UTE foi moi minoritaria”. Nesta dirección, apunta que “destacan as UTE participadas por empresas vinculadas ao grupo TransMonbus, Autobuses Urbanos de Ponferrada e Empresa Montañesa, cunha participación de entre 90 e 98%”. Tanto é así, que Monbus fíxose con 40% das liñas de transporte regular outorgadas polo Goberno galego nos concursos de 2019 e 2020. Monbus controla 40% do transporte de pasaxeiros por estrada na Galiza Fernando García, de Galibus: "O que pasa coa Xunta e Monbus é moi descarado" O Informe de fiscalización do programa de ordenación e inspección do transporte dos exercicios de 2019-2020 elaborado polo Consello de Contas debulla unha situación de monopolio no transporte de viaxeiras e viaxeiros por estrada na Galiza. Ao tempo, cuestiona a política de adxudicacións do Goberno galego por favorecer a concentración das concesións nunhas poucas empresas, dificultado o acceso aos contratos públicos das pequenas e medianas empresas. O Consello de Contas revela que o grupo Monbus está presente en 51 das 127 liñas adxudicadas polo Goberno galego entre os anos 2019 e 2020. Nesta dirección, conseguiu da Consellaría de Infraestruturas e Mobilidade 39 concesións no concurso de 2019 e 12 en 2020, sumando, así, 40% do total das adxudicacións da Xunta da Galiza. Asemade, a súa participación é maioritaria en 32 UTE, noutra conta con 50% e nas restantes é minoritaria no capital. A propia Consellaría de Infraestruturas e Mobilidade recoñece nas súas alegacións ao relatorio do Consello de Contas que o grupo Monbus ingresa anualmente por este contrato 33,1 millóns de euros. Neste sentido, rebate os argumentos do órgano fiscalizador afirmando que “malia a énfase que fai o informe en tratar de demostrar que TransMonbus logrou unha situación de monopolio no sector, o certo é que, de 109 millóns de euros de previsíbel volume de negocio anual (contabilizando recadación máis achegas públicas), ese grupo empresarial resultou adxudicatario de 36,1 millóns".