A Assembleia lusa xa ten presidente e anticipa a inestabilidade do novo Goberno

Na cuarta votación e un día máis tarde do previsto, a Assembleia da República de Portugal foi quen de elixir a cuarta feira o novo presidente do lexislativo, cargo que ocupará cando menos os vindeiros dous anos José Pedro Aguiar-Branco, candidato proposto polo conservador Partido Social Democrata (PSD), tras recibir o apoio de 160 das e dos 230 deputados que integran o órgano. 50 votos foron a Rui Paulo Sousa, a proposta da ultradereita do Chega, e 18 en branco. O ex ministro de Defensa no último Goberno conservador antes do que tomará posesión a próxima semana, o dirixido por Pedro Passos Coelho, alcanzou a Presidencia grazas a un acordo entre PSD e Partido Socialista (PS), que puxo fin ao bloqueo dunha sesión que comezara a terza feira, e que foi suspendida tras tres votacións infrutuosas, nas que ningunha candidatura logrou o aval da maioría absoluta, como exixe a lexislación lusa. Esta situación puxo de manifesto a inestabilidade que enfrontará o Executivo de Luís Montenegro (PSD), co Chega premendo para que acepte pactar após reiterar o primeiro ministro designado ao longo da campaña que non rubricaría acordos para gobernar coa ultradereita, menos dun mes antes da conmemoración do medio século da Revolución dos Cravos, na que unha ditadura de extrema dereita foi derrocada. Nunha reunión por videoconferencia a pesar de estar ambos os dous no Parlamento, Montenegro e o líder do PS, Pedro Nuno Santos, pactaron que Aguiar-Branco se manteña no cargo até o verán de 2026, cando será substituído á fronte do lexislativo por unha persoa nomeada pola forza progresista, unha solución que non é unha novidade en Portugal mais que será a primeira vez que se produza entre forzas do Goberno e da oposición. A terza feira, cando deron inicio os traballos do Hemiciclo elixido nos comicios adiantados do 10 de marzo, estaba prevista a elección da segunda autoridade do Estado. Na véspera, o presidente do Chega, André Ventura, fixo público que fechara un acordo co PSD que implicaba apoiar a proposta conservadora para a Presidencia do Parlamento a cambio de que fixera o propio para permitir que candidaturas da ultradereita foran escollidas como “vicepresidente, secretario e vicesecretario” da Assembleia. Nuno Santos recalcou que “despois de tanta separación e distanciamento, á primeira necesidade PSD e Chega entendéronse”. Porén, altos cargos do PSD reiteraron que non existía ningún acordo previo, o que levou Ventura a cuestionar esas declaracións tras a sorpresa causada no PSD polo resultado da primeira votación, na que Aguiar-Branco obtivo 89 votos a favor e 134 en branco como candidato único. Na segunda, e tras rexistrar o Chega e o PS cadansúa candidatura, Francisco Assis (PS), foi o máis votado con 90 sufraxios, os mesmos que obtivo na terceira. A ultradereita, na Mesa Así e todo, Joaquim Miranda Sarmento, que lidera o grupo parlamentario do PSD, asegurou que o partido “mantén sempre a súa palabra”, en alusión á elección das catro Vicepresidencias da Assembleia, unha das que acabou en mans do Chega, que por primeira vez entra na Mesa do Parlamento. O resto estarán ocupadas polo PSD, o PS e a Iniciativa Liberal (IL). “Hoxe [pola cuarta feira] ficou claro que eses dous partidos [PSD e PS] están xuntos e van gobernar xuntos”, polo que “nós lideraremos a oposición”, aseverou Ventura, que se negou a aclarar se isto implica que rexeitarán os orzamentos estatais ou presentarán unha moción de censura contra Montenegro. Pola súa parte, o responsábel parlamentario do PS, Eurico Brilhante, afirmou que o pobo luso puido comprobar que “a dereita parlamentaria non ofrece ningunha solución estábel” no Parlamento ou no Gabinete, e “é ela propia un factor de inestabilidade na vida política e dos portugueses”, salientando que a súa formación lidera a oposición e debullando que adoptaron un “compromiso institucional” para resolver o “impasse”. Mariana Mortágua, do Bloco de Esquerda (BE), sinalou que votaron en contra do pacto ao non formar parte del, asumindo que “resolve o problema institucional” antes de demandar que se bloqueara a chegada do Chega a unha Vicepresidencia por carecer de “respecto polas institucións”, nunha situación que demostrou que “a dereita non ten condicións de ofrecer estabilidade ao país”, co PSD reducíndose a ser “refén dos xogos de poder do Chega”. Desde a bancada do Partido Comunista (PCP), Paula Santos cuestionou o acordo PSD-PS, que, insistiu, desvela a súa disposición de apostar por unha “política de dereita”, o que avanza “grandes dificultades para os traballadores e o pobo” neste ciclo político. Á vez, Rui Tavares, voceiro de Livre, criticou que o entendemento supón unha “desvalorización do Parlamento”. No que atinxe á IL, o seu presidente, Rui Rocha, acusou Ventura de “infantilismo” ao permitir que o PS recupere a Presidencia da Assembleia dentro de dous anos. A forza conservadora ficará definitivamente fóra do novo Gabinete, segundo anunciou nun comunicado conxunto co PSD que recolle que non houbo avances dabondo “nesta altura para concluír acordos amplos”. Montenegro presenta o novo Executivo ao presidente Luís Montenegro dirixirase a quinta feira ao Palácio de Belém, residencia oficial do presidente da República, o seu correlixionario Marcelo Rebelo de Sousa, para presentarlle a composición do novo Executivo, que substituirá o encabezado por António Costa (PS). Tras confirmarse que non estará nel a IL, a prensa lusa informa de que incluirá amais de integrantes do PSD e independentes unha minoría de membros da tamén conservadora CDS-PP, coa que se presentou ás eleccións na coalición Aliança Democrática, na que tamén estaba o Partido Popular Monárquico. O 2 de abril está programada a toma de posesión do Goberno, que tería até o 12 para presentar o programa de Goberno na Assembleia. O Executivo só asume todas as funcións previstas na Carta Magna se o Parlamento non o rexeita. No que atinxe á Madeira, rexión na que o presidente, Miguel Albuquerque (PSD), viuse forzado a dimitir ao ser imputado nun caso de corrupción, Rebelo de Sousa convocará novas eleccións rexionais anticipadas o 26 de maio, revelou o PS territorial na vaga de reunións de forzas con representación co mandatario. Os últimos comicios insulares decorreron hai apenas seis meses. Albuquerque, que nun primeiro intre negouse a dimitir, volverá ser o candidato do PSD.