Xosé Tomás, ilustrador: "O libro ten algo de humor, de tenrura e un clímax final de liberdade grazas ao traballo colectivo"

—De onde nace a idea de converter un zoo nun espazo de organización colectiva?
A obra parte de trasladar aos lectores máis pequenos esa idea que eu utilizo bastantes veces en distintos traballos de utilizar animais como representacións de persoas.

—E que lle permite contar unha historia de liberdade a través dos animais?
Os animais sempre me permitiron xogar con caracteres psicolóxicos moi diversos e máis extremos. Hai moita variedade para representar un amplo abano de personalidades e o tema dos animais é algo que aos nenos e nenas lles entra moi ben. A través desta especie de filtro é posíbel falar de cousas como a organización dun grupo para superar unha barreira sen caer no didactismo. Os nenos detectan rapidamente todo o que cheire a didáctico e penso que tampouco ten que ser o obxectivo deste tipo de libros. A literatura ten que facer pensar e facer sentir. Os nenos son pequenos pero non son parvos.

—Cal é a intención principal deste libro?
Unha das intencións do libro é precisamente a organización e o traballo en común. Como en equipo, cada un aportando as súas habilidades, estes animais conseguen algo máis aló. A xirafa, coa súa altura, observa desde o máis alto; o gorila, a través da forza; o papagaio, coa súa fala... E logo está outro tema que é o de romper as barreiras. De feito, cando asino libros aos pequenos, sempre lles fago un debuxo e lles poño unha pequena frase que os anime a, igual que os animais do conto, superar os límites e as barreiras que lles poida pór a vida.

—O libro mestura humor e tenrura. Como equilibra esas dúas capas ao escribir e ilustrar sobre esta temática?
Non pode haber literatura sen emoción. No ensino tamén: se non hai emoción non hai aprendizaxe. Os nenos e os maiores precisan emocións para engancharse a algo. O humor é unha das ferramentas que máis utilizo nos meus traballos. Xa o facía en prensa a través do humor gráfico e paréceme, tal e como me dixo unha vez Xaquín Marín, unha cousa moi seria. É unha das ferramentas humanas máis poderosas que existen, por iso é moi importante introducirlla ás crianzas desde ben cedo. O libro ten algo de humor, de tenrura e un clímax final de liberdade grazas ao traballo colectivo dos protagonistas. É un texto curto pero que condensa eses valores.

—Cada animal achega unha habilidade distinta. Había unha intención clara de falar de cooperación e de comunidade?
Por moitas circunstancias que teñamos en contra na sociedade actual, hai cousas que son insubstituíbeis, como o traballo en equipo. Calquera profesional ten que saber traballar en equipo e é algo que hai que fomentar moito máis desde a infancia. Por iso no libro non hai un só protagonista, senón que é un grupo.

—Que supuxo para vostede publicar este novo libro a nivel persoal?
Foi unha satisfacción, pero tamén unha responsabilidade, xa que lle teño moito respecto á escrita. As obras saen ao público, están nas bibliotecas e poden ter un impacto nas crianzas. Eu teño moito respecto polos nenos e busco que as cousas se fagan ben.