Sarabela explora os ecos do "capitalismo voraz" na súa última obra, 'A metamorfose'

A primeira dramaturxia de Carlos Álvarez-Ossorio para A metamorfose que Sarabela Teatro estreou esta quinta feira no Teatro Principal de Ourense non foi a definitiva. O director e tamén iluminador teatral traballou durante varios meses sobre unha proposta inicial que tiña claro que se ía acabar de construír sobre as táboas: "Eu non me considero un autor teatral; son un artesán ao que lle gusta moito escoller os textos, manipulalos, xogar con eles e deixar que se acaben de facer na escena, co traballo de todo o equipo". Álvarez-Ossorio recibiu a chamada de Ánxeles Cuña para traballar con Sarabela como un "agasallo de Nadal". Un dobre agasallo, precisa en conversa con Nós Diario, pola escolla do texto que a compañía ourensá lle brindou finalmente e polo privilexio mesmo de facelo ao carón dun grupo de artistas que son "referencia" na Galiza dentro das artes escénicas, "que non perden a ilusión polo teatro, que non están estancados nunha visión, que fican sempre abertos a novas formas". Iso é "moi refrescante", afirma o director, unha calidade que atribúe ao feito de ser Sarabela unha compañía "moi activa coa xente nova" a través dos moitos proxectos que desenvolven na cidade Ourense. Cando Álvarez-Ossorio se prestou a dirixir a nova montaxe de Sarabela, A metamorfose aínda non era o texto elixido. "Non estaba decidido, mais naquela primeira conversa Ánxeles Cuña avanzoume que era unha das opcións que manexaban. É un relato que me fascina desde moi novo e, de feito, o primeiro traballo que dirixín na miña vida foi unha peza audiovisual, na universidade, baseada n'A metamorfose". Ese vínculo inesperado prosperou coa escolla definitiva do texto por parte da compañía. "Ese momento é sempre moi delicado", conta o actor Fernando Dacosta, que inxire o momento dentro do proceso creativo. "Como artistas, unha das nosas funcións é pór a orella e intentar sentir que pasa na sociedade. E ese impulso é o que nos leva cara uns textos ou cara a outros", di. O texto de Franz Kafka que guiou a nova montaxe da compañía é un clásico da literatura universal que nos descobre Gregor Samsa convertido nun insecto. Esa transformación foi o punto de partida da dramaturxia. "No texto orixinal non se di abertamente en que se transforma. Fálase dun insecto e o imaxinario colectivo fainos pensar nunha cascuda, pero non se menciona o becho. De feito, Kafka utiliza un termo que despois os nazis empregaron para insultar os xudeus", aclara o director, que a partir do relato orixinal, "curto, sintético, sutil, con moitas capas e posíbeis lecturas", elaborou un primeiro texto moi aberto e "polo que non tiña ningún apego". Sarabela Teatro conducirá a gala dos Premios de Teatro María Casares A transformación Para a súa montaxe, Sarabela escolleu o termo 'alimaña'. Gregor Samsa convertido nun ser monstruoso. Mais, que se agocha detrás desta transformación. "Kafka fala dunha deshumanización, de desposuír a persoa da categoría de ser humano". Esa idea foi a que puxo en marcha toda a dramaturxia, admite Álvarez-Ossorio. "Esa deshumanización é algo físico ou é algo que se produce a través da mirada dos outros, de como nos vemos nós, como nos ven os demais e como vemos outros seres humanos. E en Kafka creo que hai unha chamada de atención sobre o capitalismo, asociada á produtividade e á utilidade das persoas", reflexiona. Para Fernando Dacosta, que no escenario dá vida a Gregor Samsa, "cando unha persoa deixa de producir, deixa de ser útil e en boa medida retrátase como unha non-persoa. A nós, a transformación de Gregor Samsa en insecto válenos non só para falar dese capitalismo voraz, senón tamén para dar o salto e falar de dependencia", que é un tema que senten próximo e polo que apostaron de forma decidida na obra. "Toda a familia depende do traballo de Gregor Samsa e un día, de súpeto, a persoa que producía para esa familia pasa a ser a persoa dependente". A montaxe explora e cuestiona as consecuencias dun cambio que transcende o físico e que interpela o público con diálogos que evolucionaron con cada ensaio ata consolidarse e cunha posta en escena "moi dinámica", sinala Dacosta. Tivemos a sorte de contar con dúas coreógrafas, dúas asesoras de movemento, como son Núria Sotelo e Rut Balbís, que procuraron unha obra que desde o punto de vista plástico entre moi ben polo ollo". A metamorfose de Sarabela teatro é, ademais, unha viaxe por "distintos xéneros e estilos". Carlos Álvarez-Ossorio describe un percorrido desde o terror ao absurdo, no que entran en xogo a realidade e a ficción, a luz e o son, o humor e a conexión máis íntima cos personaxes. Elena Seijo, Sabela Gago, Fina Calleja e Fernando González completan o elenco dunha produción que conta co apoio institucional da Agadic e da Deputación de Ourense e que convida o público ao teatro. "O teatro para min é un medio, unha ferramenta de coñecemento. A min, máis que contar unha historia ou lanzar unha mensaxe, interésame cuestionar, achegarme e coñecer aquelas cousas que me xeran dúbidas. Iso é o que me move", afirma Carlos Álvarez-Ossorio, que confía en enganchar e 'descolar' o público de Sarabela Teatro.