Un novo rumbo para a MIT de Ribadavia: compromiso coa diversidade e cun público fiel

A 41ª edición da Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia, no Ribeiro, comezou este ano con dúas novas caras á fronte: Sabela Mendoza e Gena Baamonde substitúen Roberto Pascual nunha transición acelerada pero chea de entusiasmo. As dúas creadoras e xestoras culturais estreáronse como codirectoras nunha edición que continúa coa esencia da mostra e aposta pola diversidade e a pluralidade. Un público entregado desde a inauguración “O público demostrounos desde o primeiro día que está coa Mostra, mesmo cando as cousas non saen como tiñamos previsto”, conta Sabela Mendoza a Nós Diario. O sábado 19, unha das funcións previstas no Auditorio do Castelo, Hospital de Campo, tivo que ser suspendida por mor da choiva e o vento. “Foi emocionante ver como a xente aplaudía a compañía igual, sen función. Ese sentir comunitario do público é moi propio da MIT”, di, subliñando o apoio moral e o compromiso do público de Ribadavia, sempre entregado a este festival. Gena Baamonde coincide: “Houbo exemplaridade absoluta. Ninguén protestou, todos entendían que era unha cuestión de seguridade. Dicíannos: ‘Veña mañá, forza!’”. Para as novas directoras, ese vínculo coa veciñanza e co público é unha das claves do modelo que queren preservar: “Hai unha estrutura que funciona, con espazos emblemáticos como o Castelo e outros lugares fóra do núcleo da vila, cunha comunidade que sente a Mostra como súa”, sinala Baamonde. A función de apertura, Grandissima Illusione, foi “un acerto total”, en palabras de Mendoza. “A obra fala das convencións do teatro, do que non se pode facer por falta de medios... e todo iso desde o humor. Tivo un falso final que levou a función até a 1h da madrugada, coa xente entregada”, lembra. A obra de Cris Blanco “rachou cos esquemas”, di Baamonde. “Era texto, pero tamén era instalación, era humor, era experiencia. Queremos romper a idea do teatro como algo ríxido: as artes escénicas son moito máis ricas ca iso”. A MIT de Ribadavia comeza esta semana coa entrega do Premio de Honra a Roberto Pascual Esta segunda feira, o Auditorio do Castelo acolleu a función Sobre o extravío ou a arte de perderse, de Nuria Sotelo, actriz protagonista e creadora da compañía Furia Sotelo, e dirixida por Ana Vallés. “É unha aposta moi clara polas poéticas da intimidade, pola creación dende o persoal, dende aquí”, explica Mendoza. A transición: unha dirección dialogada Esa resistencia tamén estivo presente na entrega do Premio da MIT a Roberto Pascual, quen durante anos dirixiu o festival. “Foi un acto con moito sentido, que honra a transición”, di Mendoza, destacando que a nova etapa non supón unha ruptura, senón unha evolución. “Vir dúas persoas, e dúas mulleres, xa é un cambio en si mesmo. Ademais, traballamos en diálogo constante: cada proposta escénica xorde dun intercambio, e iso modula toda a programación”, afirma. Entre os obxectivos das novas directoras está manter o equilibrio entre a escena galega e a internacional. “Non queremos facer moita diferenza entre unha cousa e a outra: Galiza está no mapa, somos tan internacionais como os que veñen de fóra”, apunta Mendoza. “A aposta é seguir medrando na mirada feminista e no apoio á diversidade, sen caer na obsesión pola novidade, pero sen medo á hibridación”. A programación deste ano aposta por esa mestura: propostas escénicas contemporáneas, teatro de texto, danza e circo conviven con espectáculos familiares e formatos participativos. A diversidade estética e temática está presente desde o primeiro día. Os XX Premios Abrente e propostas internacionais Este ano a MIT celebra os 20 anos do Premio Abrente de textos teatrais cun acto moi especial na Igrexa da Madalena. Na quinta feira producirase a lectura escénica de fragmentos de obras gañadoras, coordinada por Rosa Puga Davila. A seguir, desenvolverase unha conversa moderada por Camilo Franco, abordando o pasado, presente e futuro da dramaturxia galega. Mendoza subliña que “é unha maneira de lembrar a traxectoria dos que fixeron país desde as táboas: Ernesto Is, Xandra Táboas, Manolo Lourenzo… pero tamén de recoñecer a xente nova que escribe agora”. O acto quere homenaxear o histórico Grupo Abrente, auténtico núcleo de resistencia cultural, reafirmando o papel da MIT como espazo para a palabra escénica en galego. Cara a unha plataforma de visibilidade Coa ollada posta no futuro, as novas directoras soñan cunha MIT que funcione tamén como plataforma de impulso á escena galega. “Gustaríanos facer un esforzo para atraer profesionais, axentes, programadores... Non se trata de facer unha sección profesional, pero queremos que a MIT sexa un lugar onde ver e recoñecer o que se fai aquí”, afirma Mendoza. A 40ª edición da MIT Ribadavia foi a despedida do seu director, Roberto Pascual Iso si, sen perder a alma comunitaria da Mostra. “Non será nunca unha feira profesional. É un encontro entre público xeral, compañías, xente do sector e da vila. Un espazo vivo, inclusivo, diverso. E con moito por facer”, conclúe Mendoza. A programación: Propostas diversas: danza, circo e teatro A relación co país veciño, Portugal, continúa a ser un eixo da MIT, pero este ano dá un paso máis. “Sempre houbo conexión, pero agora hai un momento moi potente alí”, apunta Mendoza. Esta cuarta feira, Os Passadores, de Patrícia Portela, convidará a persoas de todas as idades a un obradoiro creativo centrado na construción de narrativas sonoras e performativas. A segunda fin de semana da Mostra abre paso a outro ton, máis centrado na danza contemporánea. Dous Premios Nacionais de Danza están presentes no cartel: Tierras Raras de La Phármaco e Luz Arcas, unha peza sobre a tensión entre tempos humanos e xeolóxicos; e Bach, da compañía Malpelo, un espectáculo xa mítico que percorre a historia da danza contemporánea e servirá como peche da 41ª edición da MIT. “Non se trata de traer o máis novo só por selo, senón o máis potente. Non fomentar a sobreprodución, senón visibilizar o bo que xa existe”, di Mendoza. As propostas emerxentes tamén teñen un espazo destacado, con compañías como a de María Jurado e o seu Spooky –unha mestrura de códigos entre o cine trash e o suspense–, que poderá verse o sábado 26. “Hai propostas para todos os tipos de público, sen renunciar á calidade artística nin ao risco”, afirma Baamonde.