Helena Salgueiro, Premio de Poesía Fiz Vergara Vilariño: "Co poemario 'Palimpsesta' pretendo abranguer o imposíbel; é un proxecto de libro infinito"

—Como xurdiu este poemario? O libro quere abranguer o imposíbel, é un proxecto de libro infinito. Por isto, é moi complicado explicar de onde vén ou cara a onde vai. Comecei a escribir os textos que o conforman hai nove anos, aproximadamente, mais tamén hai poemas que escribín con sete anos. Tamén hai unha especie de ficción na que inclúo poemas futuros, que aínda non están escritos e que aparecen datados en 2031. Como digo, o libro trata de ser infinito, e da posibilidade de que o sexa ou non. —Precisamente, o xurado salientou o canto de amor á escrita que é este poemario. É un proxecto empapado do concepto do amor. Unha intuición sobre esta idea. E a medida que ía escribindo o libro deime de conta de que ía da man do concepto de literatura, máis do que eu pensaba. Esa reflexión metaliteraria sobre o libro infinito pode aplicarse tamén ao amor, algo que está en constante reescrita. —Neste proceso de recollida de poemas antigos, tamén veu mudar a idea que tiña do amor e da literatura, non? E tamén das relacións. No libro tamén falo do que se entende por vínculos. Citar unha autora tamén pode ser un acto de amor ou de namoramento. A problemática do libro como obxecto é que está relegado á materia, a finalizarse. Mais o que acontece moitas veces, e o que contrasto con moitas compañeiras, é que moitas das obras que se escribiron nun momento agora están distanciadas da realidade das súas autoras. O 'eu' está en constante cambio, e a literatura, cando está publicada, está abocada ao fracaso. Fracasa porque a autora muda, mais a literatura non pode cambiar con ela. —Como viviu a escrita dun libro así? Foi caótico. Non quero dicir tormentoso porque ten connotacións negativas, mais se pensamos nunha tormenta como fenómeno meteorolóxico si que se achega bastante a este torrente de cousas que tiven que organizar. Este libro tivo moitísimas versións que mutaron ao longo do tempo e que leu diferente xente para darme a súa visión. Por exemplo, lembro falar con xente sobre a idea de pór un código QR na páxina para poder ir escribindo sempre. Aí estaba a dificultade: como plasmar nun libro o acto de escribir incesante. Eu tiña a sensación de que ou o presentaba a algún premio ou editorial ou eu nunca ía parar de escribir iso. Era un pouco obsesivo, mais nalgún momento hai que parar. Por iso a min me gusta moverme entre eses dous ámbitos que conforman a miña carreira: a escrita e a performance, facendo unha escrita perfomativa. Creo que din con algunhas ferramentas dentro do texto que poden verse como algo que escapa da miña autoría, facendo que efectivamente sexa un libro infinito. A autoría é un concepto moi limitante e un pouco falso, porque estamos cheas de referencias, opinións e lecturas. —Cre entón que estamos nun momento de superación dos xéneros? Si. Diría que esa é a deriva que ten actualmente a literatura, supoño que como todo. Na historia da literatura, e na historia en xeral, hai procesos de desestruturación, de vangarda, de volta á tradición... e eu creo que estamos nese punto no que a poesía xa non é só lírica. Hai unha mestura de filosofía, ensaio, poesía visual e dramaturxia. A pregunta que nos temos que facer, de novo, é cando parar. Ou quizais non hai que facelo.