Centenario dunha xoia da sétima arte

Após estrear no Festival de Cannes, e co gallo do seu centenario, chega ás pantallas A quimera do ouro en versión 4K nunha edición que obvia a versión sonora montada polo propio Chaplin en 1942 na que prescindía dos carteis explicativos. A Fundación Cineteca de Bolonia parte das restauracións de 1993 e 2011 a fin de achegarse, aínda máis, á versión estreada aquel 26 de xuño de 1925; e faino a partir de elementos creados por Photoplay e material de arquivo cedido dos arquivos do Instituto de Cinematografía Británico (BFI), o MoMA ou a Filmoteca de Catalunya, entre outras institucións. Estamos ante unha das xoias incontestábeis da sétima arte, unha obra mestra que influenciou para sempre o mundo da comedia e moreas de cineastas, e un dos mellores filmes dirixidos por Charles Chaplin polo cal quería ser recordado. Como era a súa terceira longametraxe (segunda con United Artists), non sabía que virían unhas cantas máis polas que entrar no Olimpo do Cinema, pero é certo que A quimera do ouro supuxo un antes e un despois na súa filmografía e tamén na historia do cinema. Iso si, se lemos entreliñas, entendemos por que Chaplin ansiaba ser lembrado por este filme. Parte dun guión propio inspirado na Expedición Donner na que uns colonos quedan atrapados nas montañas de California e teñen unha sorte de destino similar ao equipo de rugby uruguaio que viaxaba no voo 571 que se estrelou nos Andes. Chaplin traslada esa premisa a Alaska conseguindo unha alucinante primeira metade na que o slapstick, a aventura, o patetismo e a supervivencia conviven á perfección. Chaplin en estado puro. Logo introduce, de maneira sutil, a súa idea persoal sobre o diñeiro, o amor, a soidade e a fama (tamén a fame). Nun xogo de espellos entre a "quimera do ouro" e a "quimera do amor" expresa a súas prioridades vitais e desliza a idea que só é posíbel alcanzar ambos "imposíbeis" por casualidade. Hai que lembrar que Chaplin vén dunha familia pobre, o cal lle dá máis valor aínda, tanto a A quimera do ouro como a toda a súa cinematografía, pois estamos demasiado acostumadas a que sexa "xente de clase privilexiada" a que ofreza o seu punto de vista nas historias e, por tanto, do mundo. Memorábeis as secuencias na cabana, a do baile cos bolos de pan, a da bota fervida ou os efectos visuais cartoon. Como chiscadela final, deixa patente o que opinaba da prensa: na súa vida privada non o deixaban de acosar, así que Chaplin reserva un xenial plano final no que os manda literalmente "a tomar vento". Sublime.