Sindicatos agrarios demandan medidas "urxentes" contra o despoboamento do rural e os incendios

Galiza ten case a metade dos núcleos de poboación de todo o Estado español; un total de 30.486, segundo os últimos datos do Nomenclátor do Instituto Nacional de Estatística (INE) relativos ao ano 2024. Deles, 52,7% teñen menos de dez habitantes. No conxunto do territorio galego hai 1.912 aldeas con todas as casas fechadas –32 máis en 2024 a respecto do ano anterior–, noutras 1.169 hai un só veciño ou veciña censada –aumentaron en 6 no último ano– e en 13.000 destes núcleos viven entre dúas e dez persoas. Súmase a este dato o feche de arredor de 5.000 explotacións agrícolas e gandeiras nos últimos anos. Desde o Sindicato Labrego Galego (SLG), Unións Agrarias (UUAA) e a Federación Rural Galega (Fruga) demandan “medidas urxentes” por parte da Xunta da Galiza “logo de que en agosto quedase claro que un dos problemas dos incendios é o abandono do rural”. O presidente da Fruga, Xurxo Álvarez –viticultor da Denominación de Orixe do Ribeiro–, ten claro que “o abandono do rural é unha das causas dos incendios”. Afirma que “arder sempre ardeu, e apagabamos os lumes os veciños porque o terreo estaba traballado, os camiños limpos e había faixas de seguridade arredor das casas”. Pola contra, co abandono do rural, Álvarez sinala que “agora nos come o lume porque non hai onde paralo; os camiños están abandonados e polas servidumes de paso dos predios non entra nin unha motobomba”. O presidente da Fruga demanda “políticas en defensa do rural” para frear o abandono. Políticas que teñen que pasar por solucionar o “problema económico” que provocou a desaparición da actividade agrogandeira en todo o país. “Fíxase poboación cando as explotacións son rendíbeis”, explica, “e ten que haber unha expectativa de ingresos, pero quen marca os prezos é a industria”. Na zona do Ribeiro “sempre somos os dos mellores viños do mercado, pero cada vez se abandonan máis as vides", pois "pagan 2 euros por quilo de uva no mellor dos casos e con iso fanse tres cuartos de litro de viño; hai moito desfase”. Fruga reclama cambios na política forestal e agropecuaria ante a vaga de incendios “Ten que haber brigadas profesionais todo o ano para as limpezas”, sinala Álvarez, “un bo plan de prevención evitaría moitos problemas”, e as administracións “teñen que cumprir a súa propia lei, o que pasa é que non o fan polos votos”, subliña. O sector agrogandeiro "fai de cortalumes" Jacobo Feijóo, responsábel de Desenvolvemento Rural de UUAA, afonda tamén na problemática do abandono do rural, e con 16.000 núcleos de poboación abandonados “a solución non pode ser mandar cartas e embargos á poboación, que polo xeral ten máis de 80 anos e unha pensión de 700 euros, para que rocen”, explica. “400.000 cartas non serven de nada cando os propios veciños non poden facer ese traballo e as empresas que o fan teñen lista de agarda”, asegura, en conversa con Nós Diario. Feijóo destaca que “sempre se paran os lumes nos prados e nos cultivos” e sinala que “non é un problema estritamente forestal senón de abandono do rural”. Afirma que as explotacións agrogandeiras no rural xestionan máis de 300.000 hectáreas de territorio en todo o país, e advirte ás administracións de que “hai que ser máis xenerosos, pagarlle ao sector polo 'efecto devasa' que ten, pola dispoñibilidade das súas cisternas e tractores”, como aconteceu nesta vaga de lumes. Afirma Feijóo que “remunerar o sector e a sociedade por estes traballos é máis barato que pagar catástrofes”, e advirte de que, “ou buscamos solucións xa, ou ano tras ano sufriremos o mesmo”. Courel Vivo reclama actuacións urxentes para reforzar a prevención de incendios forestais e evitar "que se repita a catástrofe de 2022" A secretaria xeral do SLG, Isabel Vilalba, pon de manifesto os datos diante dos lumes forestais: “No histórico de incendios a Galiza rexistra 50% dos de todo Estado español con 7% da superficie forestal, e agora xa arden casas”. Así, Vilalba asegura que “o gran tema é como un territorio pode baixar a perigosidade”. Para o SLG o fundamental é “a xestión do territorio", pois "non pode haber masas continuas de superficies pirófitas, nin grandes superficies con alta carga de combustíbel”. Critica Vilalba que desde a Xunta “non hai planificación, mesmo nos concellos que arden ano tras ano”, e sostén que a actividade agrícola e gandeira “fai unha xestión axeitada da terra e axuda a previr os incendios”. Desde o SLG teñen claro que os servizos de prevención e de extinción de incendios “non poden xestionar todo o territorio”, e inciden en que “iso só o pode facer a actividade do sector agrícola e gandeiro, que ten que ter rendibilidade porque é capaz de xestionar un territorio moi amplo”. O SLG exixe “políticas públicas que apoien a agricultura, porque axuda á xestión do territorio”, e critica que as liñas de axudas que a Xunta vén de abrir para o sector “nalgúns casos son insuficientes e a tramitación é unha voráxine chea de dificultades e de complexidade”. Onte mesmo o SLG demandou que o Real Decreto para o fomento dunha alimentación saudábel "garanta comida digna para as persoas usuarias e saídas xustas para as produtoras locais".