Case a metade dos contratos temporais na Galiza fanse no sector público

Os últimos datos da Enquisa da Poboación Activa (EPA) correspondentes ao primeiro trimestre de 2025 apuntan que na Galiza hai 192.400 persoas asalariadas traballando no sector público. Unha cifra que supón algo máis de 20% do total de asalariadas que hai na Galiza –940.000–. O sector privado galego, pola súa parte, emprega 747.700 traballadores e traballadoras. Os datos da EPA dos primeiros tres meses do ano merecen ser atendidos con atención. Por exemplo, ese 20% que representa a respecto do total o emprego asalariado na Galiza nas diferentes administracións e entes paralelos é a porcentaxe máis baixa desde hai ben de anos. Ao inicio da serie histórica recollida polo Instituto Galego de Estatística (IGE), no ano 2005, a porcentaxe era de 22%. 28,8% do emprego do sector enerxético do Estado está en Madrid que produce 0,4% da electricidade e só 3,2% na Galiza que xera 8,8% No conxunto do Estado español, o peso do sector público foi no primeiro trimestre 18,9% da ocupación asalariada. Para atopar un nivel menor hai que se remontar a bastante atrás, ao exercicio de 2008 (17%). Outro aspecto que destaca é o da temporalidade. Nos tres primeiros meses do ano, 45% das persoas asalariadas eventuais traballaban no sector público (57.300 de 192.400). Nunca esa porcentaxe (45%) fora tan alta segundo os rexistros do IGE, que recollen a evolución desde o exercicio de 2005. Naquel ano o sector público só representaba 16,5% do persoal que na Galiza tiña un traballo temporal. Agora esa porcentaxe é case 30 puntos maior. Así pois, malia representar 20% dos asalariados na Galiza, as administracións e entidades dependentes reúnen case 45% da temporalidade. Taxa de temporalidade A evolución da taxa de temporalidade –cociente entre o número de asalariados con contrato temporal e o número total de asalariados– corrobora esta tendencia. O ano 2024 fechou cunha taxa de temporalidade no sector privado de 12% (12 de cada 100 traballadores eran eventuais), mentres que no sector público se situaba por riba de 30%, en 31% (tres de cada 10 asalariados tiñan contrato de carácter temporal). O sector público abrangue unha de cada cinco persoas asalariadas e reúne 45% das temporais Desde os sindicatos sinalan entre as causas principais identificadas para esta porcentaxe de temporalidade no sector público a falta de convocatorias de oposicións e procesos de consolidación adecuados, así como a dependencia de contratos temporais para cubrir necesidades estruturais. En moitos casos, a falta de previsión e a xestión ineficiente de recursos humanos levan a que os contratos temporais sexan a solución rápida para cubrir vacantes, mais sen ofrecer estabilidade aos traballadores. Tamén se apunta como a reforma laboral aprobada a finais de 2021 deixou pegada no sector privado, cunha redución importante da temporalidade. As rendas do traballo rexistran o segundo nivel máis baixo deste século En feminino Das persoas asalariadas que traballan no sector público con contrato temporal (57.300), a gran maioría son mulleres: 40.800 por 16.500 homes. Dos case 28.000 asalariados e asalariadas que sumou a Galiza ao longo do pasado ano, 22.700 eran contratos a xornada completa. Os postos a tempo parcial aumentaron en 5.100 e alcanzaron os 143.800, a inmensa maioría, 77%, ocupados por mulleres (110.400). Un dos traballados máis 'feminizados' no sector público é o da enfermaría. O colectivo 'Enfermeiras en loita' debullou en 2024 os datos oficiais do cadro de persoal da sanidade galega. As cifras da media diaria do vínculo contractual da enfermaría do Sergas revelaba que máis da metade do persoal ten praza temporal (52%) e que só ao redor de 48% é persoal con praza en propiedade. Algo máis de 6.000 enfermeiras temporais fronte a un total de 5.500 con posto fixo. Sanidade e ensino Por volta de 3.000 profesionais de enfermaría no Servizo Galego de Saúde (Sergas) son persoal temporal con praza vacante e outros 3.000, persoal temporal; e ao redor de 5.600 teñen praza en propiedade. Outro campo, para alén do da sanidade, cun importante número de traballadores e traballadoras –máis de 31.000– no sector público, é o do ensino. Un estudo da CIG-Ensimo publicado no mes de decembro de 2023, a partir de datos facilitados pola propia Consellaría de Educación sobre o profesorado do ensino público non universitario da Galiza, revelou que o profesorado interino representa 9,2% do total no país, por riba dese 5% que a Xunta afirmaba que lograra no ensino. A porcentaxe de traballadores e traballadoras de 55 anos e máis nas empresas na Galiza abeira 18%. Esa mesma faixa de idade nas administracións supón 31% do total de persoas asalariadas. Hai, pois, unha diferenza importante entre ambos os dous sectores, privado e público, de 13 puntos. 15% das 11.400 vacantes en empresas galegas non se cobren polas condicións económicas do posto Por outra parte, as persoas asalariadas menores de 34 anos representan 26% do cadro de persoal no sector privado, mentres que o sector público supón unicamente 12%, ou sexa, 14 puntos menos. 42.200 fogares teñen todos os seus membros sen emprego Os fogares galegos nos que todos os seus membros activos están no paro subiron en 1.400 unidades no primeiro trimestre respecto ao anterior, un aumento de 3,4%, até situar o total en ao redor de 42.400, segundo os datos da última Enquisa de Poboación Activa (EPA)publicada. En comparación co primeiro trimestre do ano pasado, o número de fogares en que todos os seus membros están no desemprego diminuíu en 7.500, o que representa unha baixada de 15%. Pola súa parte, o dato de fogares a Galiza en que todos os seus membros activos son ocupados cae en 1.500, até 666.600. Na variación anual, son 17.200 máis, un incremento de 2,6%. Mocidade No que ten a ver coa poboación xuvenil, a taxa de mozos e mozas en desemprego sitúase en 18,3% no primeiro trimestre, cun aumento de 0,2 puntos respecto ao trimestre anterior e un descenso en 4 puntos en comparación con hai un ano. Así, dos 336.700 mozos e mozas galegas que teñen idades entre 16 e 29 anos que hai na Galiza, 129.000 (o que supón en porcentaxe 38,3%) están ocupados, 28.900 (8,6%) no desemprego e os 178.800 (algo máis de 53%) restantes están inactivos.