Non politicemos

O comportamento electoral nas pasadas eleccións europeas nos concellos da Ulloa e nos máis afectados polo proxecto de Altri foi o "normal": nin as protestas nin o enfado tiveron un papel determinante. Os resultados do PP resultaron semellantes ao do resto de Galiza. Os sete puntos que medrou en xeral, superáronos por pouco na maioría destes concellos. Pola contra, o PSOE perdeu dous puntos porcentuais na comarca: tivo un descenso de 10% mentres na Galiza só foi de 8%. O BNG semella ser o máis beneficiado, cun aumento de catro puntos na Galiza e máis de nove nesta comarca afectada pola industria de enclave. Nin os resultados electorais son froito unicamente dunha soa causa, nin a contestación social se traslada, automaticamente, ás papeletas de voto. A toma de decisións nos procesos electorais son moito máis lentas que as contestacións sociais, que poden ser explosivas e radicais. Vén ocorrendo o mesmo desde que se recuperaron as votacións. O nacionalismo, impulsor e motor das protestas contra a central nuclear de Xove, non viu reflectida inmediatamente a vitoria nos seus resultados electorais na Mariña. Pero o mesmo ocorreu en Cerceda, coa loita da Encrovas, por non falar da costa Atlántica cando foi a catástrofe do Prestige. Ou en Verín, coa loita en defensa do hospital comarcal. Iso non quer dicir que non se produzan cambios de fondo. Aí temos a loita de Baldaio, sen a cal seguramente o BNG non ocuparía tantos anos a alcaldía de Carballo. Tamén o Prestige deu cabo da etapa de Fraga Iribarne como presidente galego. Que dificulta os cambios? Unha poboación envellecida dificulta o proceso de cambios, tanto sociais como electorais. Rousa moito máis de vagariño na súas posturas tradicionais, afirman os sociólogos. Pero o grande problema é o sistema comunicacional galego, aliñado, desde 1936, non só cunhas clases dirixentes alleantes, senón defensor dos intereses e proxectos foráneos. Non estamos ante unha sociedade desinformada, senón ante unha sociedade, maioritariamente manipulada Non só esconden ou minimizan os conflitos, senón que defenden, ás veces de xeito repugnante, uns intereses contrarios mesmo ás súas empresas editoras. Non hai debate. As posturas son nesgadas e afelpelladas. É case imposíbel conseguir unha información veraz, pero, sobre todo, contextualizar e dirimir responsabilidades, para o bo ou para o malo. Non estamos ante unha sociedade desinformada, senón ante unha sociedade, maioritariamente manipulada. Por iso lle leva tanto tempo darse conta das cousas. Por iso, á maioría, faltos de cultura democrática por mor da ditadura e do novo caciquismo clientelar, lle é tan difícil, cando non imposíbel, votar en liberdade. Semella como se non tivese nada que ver, por exemplo, a deterioración da sanidade pública, con decisións políticas conscientes e predeterminadas. Non é que o PP non saiba facelo mellor, senón que non quere outra política. Por iso puiden comprobar que moitos veciños da comarca (por alí andei a fin de semana do 9-X) están en contra da "peideira" de Altri, pero seguen votando ao PP. Non se da conta a maioría que, precisamente, a viabilidade ou non de Altri se vai xogar na UE e necesitarían quen os defendese, máis ca nunca, en Bruxelas. Certo que aquí se aprecia unha lixeira diferenza en canto á preparación política entre os votantes do PP e do PSOE. Os socialistas, de quen vai depender finalmente que a celulosa sexa ou non instalada, pagárono minimamente. Aínda que tamén hai que constatar que os cargos da comarca e concellos limítrofes teñen unha postura moi diferente que a de Gómez Besteiro e, sobre todo, González Formoso. O alcalde de As Pontes é o valedor das empresas foráneas, singularmente as eléctricas, como no seu día o foi Pachi Vázquez. As plataformas Tamén as distintas plataformas nacidas para encarreirar as reivindicacións veciñais, case sempre simples e perentorias, teñen a súa culpa na dificultade da concienciación política e na toma de postura e cambio social. Moi celosas da súa autonomía, sempre poñen por diante que son "apolíticas" e néganse a "politizar" os conflitos. Para elas, sexa na sanidade, na educación ou, agora, con Altri, mostrar aos verdadeiros culpábeis, explicar a situación, ir ao fondo do problema é facer política. PP e PSOE sábeno e nos medios de comunicación, invariabelmente, sexa Alfonso Rueda, Abel Caballero ou González Formoso, hai un culpábel: o BNG. E unha parte dos directamente afectados, na vez de revolverse contra os causantes da desfeita e esixir que asuman a súas reivindicacións, arremeten contra o BNG que si o fai e loita con eles. Polo medio destas plataformas, invariabelmente, sempre hai algún elemento, "apolítico", vinculado máis ou menos directamente ao PP: ou xa o teñen fichado ou mércano despois. Alguén pensa que as batallas de Xove, As Encrovas, Baldaio contra as oito pasteiras proxectadas no 70, contra os encoros, contra os eólicos... e outras moitas vitorias serían posíbeis sen a implicación directa das organizacións nacionalistas e da súa militancia? Parafraseando a Gramsci: "As loitas non viven sen organización".