'Moon joy', ledicia lunar

Durante estas semanas volvemos mirar ao ceo e buscar a Lúa para soñar coa exploración espacial. A misión Artemis II emociona porque supuxo unha declaración de intencións, cunha ambición que conecta co Programa Apollo. A tripulación afirmou que a súa maior aspiración é que a súa viaxe sexa esquecida, por ser, simplemente, un paso máis dos moitos que viviremos nos próximos anos. É difícil explicar o moito que me gustou escoitalos facendo explícita a súa visión de futuro, as súas esperanzas. Deixando ver, ademais, que cada avance se sustenta no traballo, coraxe e atrevemento das que viñeron antes que nós; que avanzamos a ombros de xigantes. Persoalmente non son unha experta no asunto aeroespacial. Non comprendo aspectos técnicos en detalle nin coñezo todas as misións históricas de todas as axencias, pero por algunha razón si que conecto fondamente con esa curiosidade e ese espírito de aventura, de mergullarse na negrura do espazo e arriscalo todo por querer saber máis. Pode que teña que ver co meu lado de lectora entregada á ciencia ficción –quen sabe–, pero o certo é que as historias de exploración espacial fálanme moi directamente. Como non emocionarse escoitando as protagonistas? Como non sentirse parte, vivindo este momento co resto da humanidade? Misión compartida As redes sociais teñen mala sona, son sinaladas como culpables de diferentes problemáticas sociais, pero (oh!) que marabilla cando nos achegan ao que descoñecemos, cando nos permiten seguir en directo a vida dunha tripulación en plena misión, coñecer os seus logros de primeira man e sentilos como propios. Cando nos permiten orbitar e ver a cara escura da Lúa, ir o máis lonxe que un ser humano foi xamais. E que fotos, que imaxes! As do espazo, a Lúa e a Terra, pero tamén as das persoas que traballaron nunha misión compartida por tantos países. O que vimos, fronte á imaxe doutros fitos históricos, é a diversidade. O traballo en equipo. O reflexo do que temos cambiado. A presenza de astronautas como Christina Koch en Artemis II marca un punto de inflexión: non só pola súa participación, senón polo que representa para xeracións enteiras de nenas e mozas que poden verse reflectidas. Koch era, por certo, a tripulante da misión que acumulaba máis días fóra do noso planeta, unha astronauta experimentada que gañou auténticas lexións de seguidoras que se desfacían en gabanzas á súa nova heroína ao tempo que lembraban as súas predecesoras e visibilizaban outras astronautas. Equipos diversos e interxeracionais toman mellores decisións, innovan máis e representan mellor a sociedade á que serven Máis alá da tripulación, mulleres como Charlie Blackwell-Thompson, a voz e directora de lanzamento da misión, ou Liliana Villarreal, implicada en tarefas clave de enxeñaría e operacións (que dirixiu e tamén apareceu ante medios de todo o mundo dando o parte da volta dos astronautas á Terra), xunto con todas as que non tiveron tempo en cámara, amosan que a exploración espacial é tamén un espazo de conquista social. A súa presenza non é anecdótica: é o resultado de décadas de loita por abrir portas nun ámbito historicamente restritivo. Foi incrible e emotivo para min poder ensinarlle os vídeos á miña pequena e que vise e escoitase tantas mulleres implicadas en primeiro plano. A esta transformación súmase outra que merece ser reivindicada: a da experiencia. Nun mundo onde a xuventude parece selo todo e o idadismo impregna todos os ámbitos, Artemis II demostra que o coñecemento acumulado segue sendo clave. Tripulación experimentada A tripulación estivo composta por Reid Wiseman (50), Victor Glover (49), Christina Koch (47) e Jeremy Hansen (50). A diferenza coa era Apollo (onde Neil Armstrong tiña 38 anos) é notable, e a NASA ten razóns estratéxicas claras para iso. Deixou atrás a busca de "atletas con reflexos rápidos" para centrarse en "xestores de crises ultraexperimentados", situando os 50 anos como o novo punto óptimo de rendemento. A esta idade, os e as astronautas non só manteñen unha forma física equivalente á dunha persoa de 30 anos doutras décadas, senón que achegan un ego máis comedido, unha estabilidade emocional e unha temperanza cruciais para o éxito en situacións de alto risco. Esta veteranía garante que os sistemas de naves tan complexas sexan operados por persoas que coñecen a tecnoloxía punto por punto, tras décadas de afrontar fallos reais que ningún adestramento intensivo pode replicar. Equipos diversos e interxeracionais toman mellores decisións, innovan máis e representan mellor a sociedade á que serven. Non só exploramos a Lúa, exploramos novas formas de facer ciencia, máis inclusivas e máis representativas.