A Educación Social reivindícase na atención a menores vulnerábeis

Nun momento no que o sistema de protección á infancia está presente no debate social, un equipo da Universidade de Vigo (UVigo) da Facultade de Educación e Traballo Social do campus de Ourense formado por Deibe Fernández e Nazaret Blanco vén de publicar a obra Adolescencias vulnerábeis. Retos e oportunidades actuais para o acompañamento socioeducativo no sistema de protección (Aranzadi, 2025), un traballo que profunda na transición á vida adulta de mozas e mozos do sistema de protección, analizando os desafíos que ten que afrontar tanto este sistema como os seus tutelados e tuteladas. Aínda que a obra reúne toda unha recompilación dos traballos máis destacados dos equipos de investigación de referencia na materia no Estado español e en Portugal, o profesor Deibe Fernández explica a Nós Diario que os desafíos na Galiza son singulares. "En primeiro lugar, hai que dar unha resposta eficaz ás necesidades de acompañamento socioeducativo da mocidade que conta con algunha das medidas de protección", asegura. Lembra que é unha cuestión "básica" que aparece na bibliografía máis recente sobre este tema e que pide que "este acompañamento socioeducativo se faga desde unha perspectiva profesional". Por este motivo, o estudo demanda que "as figuras que acompañan esta mocidade sexan altamente especializadas". Educadoras sociais alertan de que "a precariedade laboral mata" Na súa opinión, neste tema hai que ter en conta que "falamos de rapazas e rapaces que viviron situacións de elevada vulnerabilidade", circunstancias que "tiveron consecuencias na súa vida e en como vexan a súa propia realidade e todo o que os arrodea". Por este motivo, o profesor entende que cando teñen que ser acompañados nun sistema de protección "hai que facilitarlles un espazo de seguridade", algo que estará moi condicionado "polas habilidades e polas competencias que teñan as figuras profesionais que os acompañen". Pública e concertada Durante a realización desta investigación detectaron na Galiza que nos equipos nos que existe a figura profesional da educadora social os procesos de acompañamento "son moito máis eficaces que naqueles nos que as figuras son de formación moi diversa". No sistema galego existen dous tipos de prazas: as públicas e as concertadas. Segundo indica este investigador, nas prazas concertadas o convenio colectivo do sector exixe unha titulación específica e especializada en Educación Social, mais non acontece o mesmo nos de xestión pública. "Aos que dependen de maneira directa da Xunta da Galiza pode acceder a coidar esas rapazas e rapaces calquera cunha especialidade en Ciencias Sociais", indica Fernández. Como docente de Educación Social da UVigo, recoñece "as dificultades" de formar o perfil necesario cando traballa co seu alumnado polo que entende que é "imposíbel" que desde outras disciplinas o fagan pola súa conta. "As evidencias indican que o simple feito de ter pasado unha oposición non fai que sexas competente para que desenvolvas ese posto de traballo", conclúe. A publicación de Fernández e Blanco analiza polo miúdo os desafíos que ten o sistema de protección e atención á infancia e á adolescencia e recalca o papel fundamental do apoio no proceso de transición á vida adulta. Detectaron que o acompañamento socioeducativo "fomenta a inclusión social, resiliencia e autonomía en adolescentes vulnerábeis", salientando o papel das Tecnoloxías da información e a Comunicación (TIC) e da creatividade no seu desenvolvemento.