Arquivada a investigación sobre o apagamento ao non existir "un mínimo indicio" de sabotaxe terrorista

O xuíz da Audiencia Nacional (AN) José Luis Calama arquivou a investigación aberta por mor do apagamento eléctrico ocorrido no Estado español e en Portugal o pasado 28 de abril ao non existir "un mínimo indicio" de que se tratase dunha "sabotaxe terrorista".

Nun auto, o maxistrado adopta esta decisión unha vez recibidos todos os informes técnicos solicitados con motivo do apagamento nos que se descarta "de forma absoluta a existencia de indicios que permitan inferir que a orixe dos feitos investigados se atope nunha acción de terrorismo informático".

A resolución detalla que o informe encargado ao Centro Criptolóxico Nacional concluía que "non achegou ningún dato ou elemento que faga variar as conclusións alcanzadas no informe" no "que se poñía en coñecemento a non identificación de accións cibernéticas daniñas ou evidencias relacionadas cun ciberataque, así como que non se atopan indicios que apunten a un ciberataque dun grupo de cibercrimen, actores estado ou grupos terroristas".

A resolución tamén menciona o informe do Mando Conxunto do Ciberespazo (MCCE), no que se pon de manifesto que tras a visita a cinco centros de control das estacións de xeración do sistema eléctrico, ao obxecto de analizar a información rexistrada nos sistemas e identificar a existencia de indicios que puidesen apuntar a unha acción potencialmente daniña de carácter cibernético, conclúese que non se observa ningún ciberataque de grupo de cibercrimen, actores estado ou grupos terroristas contra as infraestruturas obxecto de análise.

Sen rastro de accións daniñas de tipo cibernético

Pola súa banda, o Instituto Nacional de Ciberseguridade (Incibe) emitiu, indica o auto, oito informes que concluían a "non detección de ningún tipo de acción potencialmente daniña de carácter cibernético" que puidese afectar os centros de control auditados.

Tamén fai referencia o maxistrado ao informe elaborado pola Oficina de Coordinación de Ciberseguridade (OCC) no que se expón que executaron 12 visitas aos centros que relaciona, sen que se obtiveran indicios de ningún tipo de ciberataque relacionado co incidente do 28 de abril.

O xuíz Calama tamén fai alusión ao informe emitido pola Comisaría Xeral de Información tras analizar as 8.028 gravacións e 1.296 correos proporcionados por Rede Eléctrica, relativo ás conversacións e intercambio de información que tiveron lugar desde os centros de control no período comprendido entre as 00 horas do día 18 de abril e as 00 horas do día 30. Neste conclúese que en ningún destes audios e correos electrónicos se fai alusión a un ciberataque.

Por último, a resolución do instrutor recolle o informe do comité para a análise das circunstancias da crise de electricidade do 28 de abril no que se analiza como o cero eléctrico tivo unha orixe multifactorial, no que confluíron tres elementos.

As causas do apagamento

En primeiro lugar, que o sistema mostraba unha capacidade de control de tensión insuficiente debido, por unha banda, a que o día anterior ao incidente, o operador do sistema programou a actividade de 10 centrais síncronas con capacidade para regular tensión o día 28 de acordo coa súa consigna, sendo o número final de centrais axustadas o máis baixo desde o inicio de ano.

E, doutra banda, a que varias das centrais capaces de regular a tensión non responderon adecuadamente ás consignas do Operador do Sistema para reducila, e mesmo algunha produciu enerxía reactiva, contribuíndo así a incrementar o problema.

En segundo lugar, apuntaba a que "se produciron as oscilacións" e, en terceiro, a que se desconectaron centrais de xeración, algunhas dun modo aparentemente indebido.

"Desta maneira conclúe que faltaron recursos de control de tensión, ben porque non estaban programados en suficiencia, ben porque os que estaban programados non a proporcionaban adecuadamente, ou ben por unha combinación de ambos, pero non porque faltasen no país, pois había un parque de xeración máis que suficiente para responder", sinala.

Por tanto, conclúe o maxistrado, tras a práctica das numerosas dilixencias de investigación non se puido acreditar de forma mínima a existencia dun feito con relevancia penal.

Por último, Calama apunta que por mor das dilixencias de instrución practicadas infírese un conflito de natureza eminentemente administrativo ou civil relacionado cos distintos operadores que interveñen na xeración da enerxía eléctrica, aínda que estes feitos, aclara, ante a ausencia de calquera indicio delituoso, deben quedar fóra da vía penal, "máxime cando existen outros mecanismos de solución".