334.000 galegos e galegas deben facer fronte a un gasto "excesivo" en sanidade

Máis de 334.000 persoas viven na Galiza en fogares cun "gran gasto sanitario" ou un "excesivo gasto en sanidade", segundo os indicadores da Estratexia de Desenvolvemento Sostíbel do Instituto Galego de Estatística (IGE). Estas expresións refírense a aqueles fogares que se ven obrigados a destinar máis de 10% dos seus ingresos a gastos sanitarios que non cobre a sanidade pública. Na Galiza esa porcentaxe é de 12,3%, o que supón arredor de 334.000 persoas. Un incremento de case sete puntos a respecto dos datos do anterior estudo, correspondente a 2015, cando a porcentaxe ficaba por baixo de 8% (7,7%). O IGE tamén pon a súa atención naquela parte da sociedade galega que ten que destinar a gasto sanitario máis de 25% dos ingresos. Son máis de 28.000 galegos e galegas (1,03% do total). Son todas elas porcentaxes que se sitúan por riba da media estatal. Ese 12,3% da poboación que vive en fogares onde o custo sanitario leva máis de 10% dos seus ingresos supera o 9,45% de media da poboación de todo o Estado que está nesa mesma situación. Nos que teñen que destinar máis de 25% das súas retribucións, a porcentaxe no conxunto estatal é de 0,76%, fronte a 1,03% na Galiza. Protesta no Rosal este 18 de marzo pola falta de persoal médico. (Foto: Concello do Rosal) "Hai moitas doenzas comúns cuxo medicamento ou tratamento non o cobre o sistema público", afirma a Nós Diario Fernando Abraldes, presidente da Asociación de Pacientes e Usuarios do Hospital Clínico Universitario de Santiago (CHUS). Isto obriga a un desembolso a cargo do propio doente. "En cuestións de dermatoloxía [a sanidade pública] non cobre moitos temas, ou en doenzas como a vertixe ou o desequilibrio, onde gran parte dos tratamentos non están cubertos. Parece que interesa que haxa aí unha serie de carencias, de nichos, que se cubran pola privada", engade. Para Manuel Martín, médico e portavoz da plataforma SOS Sanidade Pública, "é unha barbaridade" que haxa fogares que teñan que destinar unha parte tan importante dos seus ingresos a custos sanitarios. "Sempre se pensa no tema do dentista [onde o Sergas contempla un escaso número de prestacións]... pero non perdamos de vista o copagamento e como se foi metendo en temas non só de medicamentos senón tamén, por exemplo, de material ortoprotésico", di. Datos: IGE / Gráfico: Nós Diario. Entre os colectivos máis afectados, Abraldes e Martín sinalan, por exemplo, as persoas con enfermidades crónicas, "que teñen múltiples tratamentos, durante moito tempo, e con gran parte sen cubrir polo sistema público". Martín, ademais, lembra como hai unha parte da poboación que xa non toma o medicamento que lle receita o seu médico do Sergas por carecer de cartos. O último Barómetro sanitario do Ministerio de Sanidade con datos a este respecto [abril de 2025] apunta que até 70.000 galegos e galegas maiores de 15 anos de idade recoñeceron esa situación. 70.000 persoas que afirman que non toman o medicamento que receita o médico da sanidade pública por careceren dos cartos precisos, e que son 40% máis das que recoñecían estar nesa situación dez anos atrás, en 2015. Daquela eran 49.000 galegos e galegas, 21.000 persoas menos, as que afirmaban que non tomaban o tratamento recomendando polo facultativo da sanidade pública por non poder pagalo. Ese mesmo Barómetro certificaba tamén as dificultades da cidadanía galega para poder acceder aos servizos de Atención Primaria. O traballo, considerado como o estudo de referencia sobre a situación do sistema de saúde, apunta que “nos 12 últimos meses” 23,6% da poboación galega non puido acceder a unha cita presencial ou telefónica co seu médico de familia cando presentaba síntomas ou rexistraba algunha doenza. Un pediatra por cada mil nenos e nenas Galiza conta con pouco máis dun pediatra (1,94) de Atención Primaria por cada mil nenos e nenas, segundo os últimos datos publicados esta cuarta feira polo Instituto Galego de Estatística (IGE), que tamén evidencian un incremento das interrupcións voluntarias do embarazo entre menores — 134 en 2024, 15 máis que en 2023—. No ámbito da prevención, a cobertura de vacinación na poboación de entre 0 e 1 anos sitúase na maioría dos casos no 100% ou moi próxima a esta cifra, como acontece coa hepatite B (100%), a meninxite C (98,4%) ou a tripla vírica (99,6%). Concnetración esta cuarta feira en Cervantes, convocada polo BNG, pola falta de persoal facultativo. (Foto: Nós Diario) Protestas veciñais O Rosal (Baixo Miño) e Cervantes (Os Ancares) acolleron na xornada de esta cuarta senllas concentracións para protestar pola falta de persoal médico nos seus centros de saúde. O Concello do Rosal denunciaba esta mesma semana que o seu ambulatorio apenas dispuña dunha soa médica das catro que debería haber para asumir a atención sanitaria de 6.600 habitantes, así como de todas as urxencias. A protesta, convocada polo Concello e mais pola Plataforma en Defensa da Sanidade Pública, reuniu ducias de veciños e veciñas. En Cervantes, a concentración foi convocada polo BNG para alertar tamén de que hai un só facultativo para todo o municipio. A CIG convoca tres novos días de folga na Primaria A CIG-Saúde anunciou esta cuarta a convocatoria de tres novas xornadas de folga na Atención Primaria para o 26 de marzo, o 9 de abril e o 23 de abril, coa intención de "intensificar as mobilizacións" para "abrir un proceso real de negociación" coa Consellaría de Sanidade. Segundo o sindicato, a pesar da folga do 12 de marzo, a Consellaría "mantivo unha actitude de bloqueo do diálogo, negándose mesmo a reunirse co comité de folga". Unha vez comunicadas estas novas xornadas de paro, engaden, Sanidade "reaccionou convocando o comité de folga para o día 20 de marzo". A secretaria nacional da CIG-Saúde, Ana Lestón, considera que este movemento evidencia "que só ante a presión a Administración dá pasos, despois de negarse a facelo na anterior convocatoria". Por outra parte, persoal da área sanitaria de Vigo mobilizouse onte no Hospital Álvaro Cunqueiro convocado pola Xunta de Persoal para rexeitar “as instrucións de vacacións restritivas impostas, un ano máis, pola Xerencia”, e para denunciar a "precariedade" nas contratacións. Durante a protesta escenificouse un día de praia con vestimenta e obxectos propios do período estival. Por último, o conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, cifrou onte en 23.000 os actos médicos os suspendidos esta semana pola folga de facultativos.