Que quero ver o mar

Rosalía oculta, de Paula Mayor, é unha biografía da escritora máis importante das nosas letras contada en clave de cómic. Foi a obra gañadora do Premio Castelao de Banda Deseñada da Deputación da Coruña no ano 2023 e vén de ser publicada pola editorial viguesa Galaxia na primavera deste ano. O libro percorre, a través de episodios seleccionados, non só a vida da escritora senón tamén o seu pensamento, moi avanzado para a época, sobre todo, no relativo ao papel das mulleres na sociedade. Fragmentos das súas obras e correspondencia completan o relato visual e alicerzan con solidez a narración, ofrecendo contexto e profundidade ao retrato dunha Rosalía comprometida, lúcida e combativa. O coidado que hai posto no guión deixa ver unha intensa tarefa de documentación e investigación. A través das páxinas desta bedé achegámonos a aquel tempo convulso e de cambio que lle tocou vivir a Rosalía. Na segunda metade do século XIX as nosas letras apenas estaban saíndo dos séculos escuros e na sociedade había un tímido proceso de modernización. En Conxo tiña lugar o famoso banquete que desafiou o estabelecido, mais o país seguía estancado nun atraso xeral produto da marxinación e a emigración, como ben denunciou Rosalía. A autora transmítenos á perfección ese pano de fondo histórico, guiando a lectura cun ritmo narrativo eficaz e lixeiro. O debuxo posúe un aquel naif ben interesante, de trazo limpo e definido, cun destacado uso da cor e do branco e negro que axuda á narración. A composición das páxinas estabelece ritmos internos efectivos e dá coherencia ao conxunto. A autora soubo afastarse desa imaxe, de seguro distorsionada, dunha Rosalía escura e melancólica para abordar a súa vida desde unha nova mirada. Malia non fuxir dos momentos máis escuros, ofrécenos unha visión adulta e ampla da escritora e da súa vida. Nesa intención resulta crucial esta escolla gráfica colorista que se vai adaptando a cada momento da narración. Por desgraza, o continente non está á altura do contido, un problema que vén arrastrándose desde hai tempo coa banda deseñada nesta senlleira editora viguesa. O papel é un espanto e a maquetación, pouco coidada, entorpece a lectura. A edición é charramangueira, brillosa e barateira, algo incomprensíbel tratándose da obra gañadora dos premios de BD máis importantes do país. Cun deseño editorial máis coidado, coa escolla dun papel axeitado, unha mellor impresión e unha encadernación en capa dura, poderíase ter enriquecido e valorizado a obra. Tendo en conta estes fallos, o prezo é excesivo, case ofensivo.