Partición da voz

Adoito, nas mans de Eva Veiga, a palabra trae consigo ecos do arcano, da beleza, da alegría e da memoria; é un elemento que se abeira ao límite buscando franquealo e resoa desde o baleiro como son primixenio. Pero en O que se volve raíz / Lo que se vuelve raíz, volume bilingüe publicado polo selo zaragozano Olifante que tiven a honra de traducir, a poeta expresa a necesidade de crear unha nova lingua que dea conta do que desaparece: o pai (cuxa perda vertebra o poemario desde a certeza de que "a morte é a reunión dun corpo coa súa ausencia", unha maneira de estar baixo un novo status que agarda ser comprendido e, en consecuencia, amado) e o diálogo profundo coa natureza que, dun xeito case instintivo –poderíase dicir mesmo que osmótico–, establecemos na infancia por medio da "primeira lingua / a que atesoura os códices / no interior do óso", unha sorte de código ancestral que, adoito, imos descoñecendo ao crecer. Mais, tras da morte, urxe retomarmos esta conexión pois, "cando se é unha forma en derruba" abatida pola dor, a palabra non só resulta inútil senón que devén gaiola capaz de frear o avance cara a ese punto cero onde reside o que xa non pode tocarse, a verdadeira cerna de noso. Por iso cómpre efectuar un exercicio de despoxo extremo da linguaxe, ou como di a autora, "a formación dun deserto" para neste espazo, aparentemente estéril, sentir outra volta como agroma a raíz que nutre a vida pois, ademais doutros significados simbólicos, o deserto representa neste libro a absoluta indiferenciación. De aí que todo o que existe fóra del adopte a forma dun espellismo, duplicidade que se percibe dun modo extrasensorial ("escoitei o teu corazón / a cantar no meu"). Neste senso sinala na lapela Pilar Pallarés que se dá agora "o abandono dos 'recintos empobrecidos' da identidade (estanca e estagnada) para saír ao encontro do non-eu, humano ou non, até sermos co outro", co noso avatar, co que resiste. Eis o desexo de restituír a inocencia primeira como única posibilidade de redención fronte á amarga realidade de saber que "somos o botín dunha guerra malia sobrevivírmola", esa batalla diaria contra a enfermidade, o medo, a culpa, a desgraza e o desapego. Así treme, baixo a pel dos poemas, o ignoto, a certeza de que "vida e morte son ao cabo / unha cuestión de absoluta fe / nas palabras / no que inventan ou non poden dicir", ese deserto onde somos raíz.