Venezuela, a doutrina Trump e a nova realidade xeopolítica mundial

Cando sinalaba, noutros artigos, que se estaba producindo un cambio de paradigma mundial, coa paulatina transferencia da hexemonía do imperialismo clásico occidental a un mundo multipolar con centro en Eurasia, tamén advertía que non ía ser un camiño lineal nin pacífico. Episodios violentos e contraditorios como os producidos ultimamente en Venezuela formarán, por desgraza, parte dese proceso. Parodiando a Giovanni Arrighi, un longo século XXI acaba de comezar agoirando futuras accións rabiosas do vello Imperio Occidental. Como sucede agora con Irán, quizais cun descarte da intervención despois do fracaso da inxerencia da CIA, do MI6 e o Mossad nas últimas protestas. Un momento caótico e imprevisíbel, cunha ONU inoperante e obsoleta. De entrada, os contraditorios acontecementos de Caracas deixaron estupefactos tanto o clan conservador como os neoliberais europeos. Estaban eufóricos pensando que se trataba do "cambio de réxime" clásico co derrocamento do Goberno bolivariano e a entrada dos marines en Caracas, pero ficaron totalmente desconcertados co descarte de Corina Machado e a ausencia de referencias de Trump ao consabido "cambio democrático". Que pasou en Caracas? Segundo fontes rusas, o secuestro de Maduro produciuse grazas ao suborno pola CIA dun dos seus responsables de seguridade e a utilización de ondas sónicas e electromagnéticas que neutralizaron con facilidade a garda presidencial. Tamén revelaron unha preparación inadecuada dos sistemas de defensa antiaérea que poderían ter causado graves baixas á Delta Force. De momento, non hai confirmación oficial destes datos. Trump intenta substituír a forza por unha narrativa onde os efectos especiais, os excesos verbais e as ameazas oculten as debilidades do Imperio Porén, para facérmonos unha idea do contexto xeral, convén recordar algúns aspectos da nova Estratexia de Seguridade Nacional de EUA na que se subliña a "predisposición ao non intervencionismo... aínda que a adhesión ríxida a este principio non é posíbel”, para seguidamente afirmar que EUA "respectará os diferentes sistemas de goberno doutros países" coa condición "dun hemisferio cuxos gobernos cooperen con nós [...] e asegurar o acceso continuo a localizacións estratéxicas clave" (petróleo e materias primas). Esta estratexia tamén reflicte un cambio na política exterior ianqui, admitindo que os EUA xa non contan co poderío para proxectar unha forza militar invencíbel. Carecen de medios económicos e militares para facer posíbel unha coerción poderosa e duradeira no tempo, como antano. En consecuencia, Trump intenta substituír a forza dos EUA de outrora por unha narrativa onde os efectos especiais, a piratería, os excesos verbais e as ameazas oculten as debilidades do Imperio. O nihilismo –baseado na negación do dereito internacional– pode ser rendíbel a curto prazo para os EUA, pero Rusia e China poderían facer o mesmo en Oriente e o resultado sería moi negativo para Washington. De momento, o xogo quid pro quo entre as grandes potencias parece estar en suspenso, mentres dure esta fase de chulería imperial desbocada. Non parece que Rusia e China estean demasiado preocupadas. Oposición a Trump Por outra parte, Trump sabe que invadir Venezuela tería uns custos non asumíbeis (como en Afganistán e Vietnam), pero pode facer operacións limitadas, como a de Caracas, que metan medo, ademais de coller folgos para intentar gañar as eleccións de novembro, vitais para o futuro do trumpismo nun momento financeiro complicado para EUA (agravado co enfrontamento coa Reserva Federal e a banca internacional) e do grave impacto do asunto Epstein na súa credibilidade. Este sería o contexto do secuestro de Maduro e do recoñecemento polos EUA da chavista Delcy Rodríguez como nova presidenta encargada da República Bolivariana. De entrada, a operación ianqui tivo a virtualidade de validar de facto os resultados das eleccións venezolanas de 2024, deixando fóra de xogo toda a oposición golpista, ao tempo que noquea a UE-OTAN e acerca o fatídico desenlace de Grenlandia como parte da súa doutrina do "shock". De forma simultánea, as temerarias políticas de Trump están provocando un rexeitamento en ascenso no Sur Global, nos EUA e incluso na submisa Europa. Verase abocado a enfrontar unha forte oposición interna –deserción de republicanos no Senado polas políticas agresivas de Trump–, ao tempo que será contestado de forma crecente polo movemento antiimperialista mundial obrigando a respostas máis decididas de Rusia e a China. Internamente a posición de Trump será cada vez máis complicada, como revela o feito de que o Departamento de Xustiza retirase o cargo contra Maduro de pertenza ao inexistente 'Cártel dos Soles', a clave da súa "captura". O peor dos tempos, o mellor dos tempos (Dickens dixit).