Trump reorienta a política exterior e evita, de momento, o choque coa China

Malia que segundo as fontes a cifra de decretos executivos que prevía asinar Donald Trump na primeira xornada do seu segundo mandato na Presidencia estadounidense, que rematou na mañá da terza feira na Galiza, oscilaban entre un e dous centenares, o díxito final foi de 26, mais algún de grande impacto, como a revogación de 78 ordes executivas sancionadas polo seu predecesor, Joe Biden. No plano internacional estas medidas e os anuncios do mandatario ratificaron puntos comúns da política estadounidense nas últimas décadas, consolidando como inimigos declarados Cuba ou Venezuela, mais tamén abriron a porta a que as relacións coa China non se sigan a deteriorar no curto prazo e alertaron sobre todo países aliados. No primeiro caso, derrogou menos dunha semana despois a decisión de Biden de sacar Cuba da súa listaxe de países patrocinadores do terrorismo, que, porén, mantiña o bloqueo que padece a illa caribeña. Sobre Venezuela, após ser inquirido Trump sobre se mantiña a intención de sacar do poder o presidente progresista Nicolás Maduro, que tomou posesión o 10 de xaneiro para un terceiro mandato, apuntou que “ímolo descubrir, porque probabelmente imos deixar de comprar petróleo a Venezuela, non o precisamos”. Até aquí chegan as similitudes coa política exterior imperante até o de agora no país, nunha primeira xornada na Casa Branca na que o tocante á China é especialmente paradoxal. No seu primeiro mandato, Trump desencadeou unha guerra comercial con Beijing que Biden proseguiu, e persoas expertas avanzaron que nesta lexislatura finalizaría a implementación do cambio nas prioridades neste campo de Washington, minimizando o seu papel en Europa e Asia Occidental e centrándose no Indo-Pacífico para rivalizar coa China e frear o seu ascenso. Durante os últimos meses, repetiu amais que intensificaría o conflito con máis aranceis ao país asiático. Non obstante, a pasada semana mantivo unha conversación telefónica co presidente chinés, Xi Jinping, na que ambos os dous amosaron optimismo sobre a relación bilateral. Ademais, Xi foi un dos poucos líderes estranxeiros -e o único que non é de extrema dereita nin conservador- convidados á toma de posesión, na que estivo o vicepresidente Han Zheng. Trump declara unha emerxencia nacional enerxética e migratoria na volta á Casa Branca Yu Xiangrong, economista xefe para a China de Citi, dedicada aos servizos financeiros, indicou a terza feira que “tiveron un comezo mellor do agardado”, nunha análise na que remarca que, despois de non producirse accións neste ámbito na primeira xornada do mandato de Trump, o máis probábel e que os aranceis sexan “graduais e atrasados”, o que “crearía as condicións” para unha xuntanza con Xi. Tamén está no medio TikTok, a rede social chinesa cuxo director executivo, Shou Zi Chew, estivo na investidura. Trump intentou prohibila no seu primeiro paso pola Casa Branca, mais unha das ordes que promulgou permítelle evitar durante 75 días o veto impulsado por Biden, que entrou en vigor na véspera da súa xura. Tampouco houbo medidas relacionadas con Rusia, cuxo presidente, Vladimir Putin, efectuou unha videoconferencia a terza feira con Xi na que abordaron os contactos coa nova Administración estadounidense e reiteraron a súa alianza. Ao respecto, Trump aposta por reactivar as relacións e frear a guerra en Ucraína por medio dun acordo de paz. 'Dumping' fiscal O certo é que a alerta xurdiu entre os países aliados dos Estados Unidos por múltiples motivos. Trump retirou o país do acordo no seo da Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE) para que as multinacionais paguen como mínimo 15% de imposto de sociedades, o que garante que se poderá aproveitar do dumping fiscal e atraer multinacionais dos estados que si respecten o acordado. Todo isto nun sistema financeiro internacional feito para favorecer os Estados Unidos e os seus aliados e, de forma específica, a súa clase alta. En paralelo, ordenou que se preparen “medidas de protección” dirixidas a países que apliquen normas fiscais que considere que impactan de maneira desproporcionada en compañías estadounidenses. Tanto a Unión Europea (UE) como o Reino Unido xa adoptaron o pacto na OCDE. En contra do anunciado, non houbo decisións sobre a imposición de novos aranceis de entre 10% e 20%, que Trump prometeu aplicar a todas as exportacións, algo para o que “aínda non estamos preparados”, asegura agora. No referente aos gravames a México e ao Canadá, cos que ten un tratado de libre comercio en vigor, sinalou que valora impor unha taxa de 25% aos seus produtos o 1 de febreiro, aducindo o cruce de persoas migrantes e fentanilo aos Estados Unidos. Nun memorando, dispuxo a apertura dunha investigación sobre os riscos económicos e de seguridade nacional dos déficits comerciais, demandando que recomende “medidas apropiadas” para resolvelos e facendo énfase na súa intención de reverter o que ten coa UE. O presidente xa ameazara Bruxelas con aranceis se non eleva a compra de petróleo e gas natural de Washington, unha opción que puxera sobre a mesa a presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen. As chaves do regreso de Trump á Casa Branca A alemá volveu evitar a terza feira o choque con Trump, como xa fixera coa inxerencia de Elon Musk, do seu equipo, nas eleccións alemás ou co anuncio de que quere comprar Groenlandia, mais tamén fuxiu do afastamento coa China propugnado polos Estados Unidos, insistindo en manter relacións “construtivas” cos dous países. Moitos máis combustíbeis fósiles e menos enerxías renovábeis A resolución para decretar unha emerxencia enerxética nos Estados Unidos asinada por Donald Trump permitiralle facilitar novas explotacións de petróleo e gas natural e incrementar unha produción que agarda colocar na UE, que padece prezos de electricidade cada vez máis altos pola redución nas compras de gas natural ruso a raíz das medidas impulsadas por Washington e replicadas por Bruxelas contra Moscova pola guerra en Ucraína, o que xerou, entre outros, unha crise en Alemaña. Tamén paralizou a concesión de novos permisos para eólica mariña, semanas despois de criticar o Reino Unido por permitila no mar do Norte, no que exixiu que se substitúan por novas explotacións de petróleo e gas, e freou as medidas para promover o coche eléctrico, nun paquete arredondado pola saída do Acordo de París, pactado pola comunidade internacional para limitar o cambio climático. Outra das medidas polémicas do seu primeiro día foi a saída do país da Organización Mundial da Saúde, á que deixa sen o seu principal contribuínte, ou a reactivación das sancións que el propio impuxera a membros do Tribunal Penal Internacional por investigar crimes estadounidenses e israelís. Ao tempo, afirmou que o Estado español forma parte do grupo Brics, ao que ameazou con aranceis de 100% por fomentar a fin do dólar estadounidense como moeda de referencia. Sobre Panamá, outro aliado –o canal é permanentemente neutral–, insistiu en que ocuparán de novo a vía interoceánica, que devolveron ao país centroamericano en 1999.