Tres de cada dez persoas ocupadas no agro galego xa son asalariadas

As tendencias na composición da poboación ocupada no sector agrario na Galiza atenden a mudanzas de fondo. Segundo os datos achegados pola Enquisa de Poboación Activa (EPA) para 2024,unha de cada tres (34,4%) persoas empregadas no agro eran asalariadas, o que supón un incremento de 6,1 puntos en relación a 2015, cando a poboación asalariada agraria representaba 28,3% de toda a ocupación no sector. Neste sentido, a porcentaxe de asalariadas no complexo agrario incrementouse en 17,8% durante o citado período.

O número de empresarios agrarios con asalariados tamén marcou unha alza. Porén, neste caso o incremento foi máis reducido, pasando de significar en 2015 o 5,7% da poboación agraria ocupada a sumar en 2024 o 5,9%, rexistrando un aumento de dúas décimas, e en termos absolutos, de perto de 500 persoas. A este respecto, as cifras da EPA apuntan a unha suba da poboación asalariada como consecuencia da ampliación daquelas unidades produtivas que xa contaban con traballadores por conta allea.

O profesor da área de Economía, Socioloxía e Política Agraria da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Bernardo Valdês Paços sinala a Nós Diario que “este incremento da poboación asalariada no sector agrario responde a diversas razóns, como son o aumento das Sociedades Agrarias de Transformación (SAT), que en moitos casos responde á estrutura familiar e ao crecemento das explotacións, que require de xente de fóra das mesmas para atendelas”.

A repunta dos asalariados na actividade agraria é a expresión das profundadas transformacións do sector na última década. Nesta liña, destacan as mudanzas na tipoloxía das explotacións, até o punto de que aquelas granxas con máis de 100 cabezas de gando concentran 45,6% das vacas, malia representar só o 9,1% das explotacións. Pola contra, máis de 11.200 granxas con menos de 10 cabezas suman 4,3% das vacas, aínda que representan 42,8% do total das explotacións. Son precisamente estas últimas granxas as que acumulan o groso dos feches dos últimos anos.

A poboación feminina perde peso na actividade agraria. Neste sentido, Valdês explica que “cómpre salientar a crecente masculinización, pois "nos últimos oito anos o número o de mulleres reduciuse en 4,3 puntos, de tal modo que a porcentaxe de mulleres baixou de 44,1% a 39,8%, o que significa pasar de representar perto da metade a pouco máis dun terzo”. Nesta perspectiva, incide en que “a poboación das zonas rurais máis desertizadas está moi masculinizada, e ademais os traballos dos coidados seguen recaendo maiormente nas mulleres”.

O 31,7% das persoas ocupadas no sector agrario no ano 2024 tiñan 55 ou máis anos, fronte a 18,2% menores de 35 anos. Nesta dirección, Valdês salienta que “o elevado envellecemento dos que permanecen no sector fai prever que a caída da poboación ocupada no agro vai continuar con toda probabilidade nos próximos anos”. A este respecto, os dados achegados pola EPA indican que nese último ano traballaban na agricultura 53.800 persoas.

Unión Europea

Bernardo Valdês destaca que a poboación ocupada na agricultura diminuíu en máis de 361.300 persoas desde 1985, ano da integración do Estado español na Comunidade Económica Europea, o antecedente da Unión Europea. Neste sentido, en 1985 o campo galego empregaba, segundos as cifras da enquisa da poboación activa, 415.100 persoas, pasando a apenas 53.800 na anualidade de 2024.

“Se nos fixamos nas tendencias a medio e longo prazo”, apunta Valdês,"globalmente, nas catro últimas décadas, desde a integración europea, a poboación ocupada no sector agrario reduciuse na Galiza en case 90%, mentres que no Estado a diminución foi de 61%", o que evidencia a dureza da reconversión agraria acometida pola UE na Galiza. Sen ir máis lonxe, a agricultura galega destruíu entre 1985 e 1995 arredor de 191.200 empregos, coincidindo cos anos máis duros dos axustes impostos desde Bruxelas.