Racionamento de combustibles

Conforme van pasando os días, tras o bombardeo dos EUA a Irán e o peche por parte deste último país do paso do estreito de Ormuz, medran os nervios sobre a duración e o impacto nas economías globais do aumento de prezo e a dispoñibilidade de combustibles como o gasóleo, a gasolina ou o gas natural. O sistema globalizado de produción e comercialización de mercadorías, e mesmo a mobilidade das persoas, baséase en gran medida en enerxía abundante e barata. En 10 días o prezo do gasóleo agrícola, por exemplo, pasou dos 0,93 a 1,45 euros, 52 céntimos máis, e houbo xornadas nas que a diferenza dun provedor galego a outro, tanto no gasóleo agrícola como no diésel convencional, podía ser de 15 céntimos ou máis. A maioría dese combustible fora comprado a prezos anteriores ao conflito sen subas e estaba almacenado, mais a especulación brutal que se desatou sen intervención de ningún organismo de control fai que o prezo varíe de localidade a localidade e de hora en hora. Déficit de petróleo Ante o declive da produción norteamericana de petróleo e o esgotamento da denominada revolución do fracking, sinalada polo propio Departamento de Enerxía dos EUA, o goberno de Trump, atendendo tamén aos intereses de Israel na rexión, tentou aproveitar a inestabilidade interna de Irán para controlar o cru deste país. Malia ao asasinato do seu líder Alí Khamenei, nunha intervención fóra de calquera legalidade internacional, non se produciu o baleiro de poder agardado nin a mudanza de réxime. Pola contra, na resposta de Irán bombardeando bases militares, pero tamén refinerías e oleodutos de diferentes países do Golfo, a capacidade de escalar o conflito e presionar a economía mundial converteuse nunha das súas bazas fundamentais no comezo do que pode ser un período de forte recesión económica. Antonio Turiel, doutor en Fisica Teórica e creador do blog The Oil Crash, está a alertar de que, se a guerra en Irán se prolonga un mes, vai faltar 40% do petróleo exportable. As crises climáticas, sanitarias e xeopolíticas vanse acumulando; precisamos reducir a nosa dependencia de insumos ou alimentos que veñen de miles de quilómetros O primeiro país produtor de petróleo é o propio EUA; o segundo, Arabia Saudí; o terceiro é Rusia e o cuarto Irán. Aínda que a maioría do petróleo que importa o Estado español non procede desta última rexión; ninguén dubida do impacto directo que vai traer esta crise, tanto en forma de dispoñibilidade de combustible como no prezo. Os problemas no comercio de gas natural, do que depende Europa en gran medida, ameazan tamén diferentes tipos de industria, a estabilidade da rede eléctrica, e no caso da agricultura e dos alimentos, o proceso de fabricación de fertilizantes, que é outros dos ámbitos, tamén pola dificultade no comercio de materiais como a urea, o amonio e outros, nos que as consecuencias van ser moi graves. Transición agroecolóxica Tendo en conta os danos dos bombardeos sobre as infraestruturas e descoñecendo a duración do bloqueo e a capacidade total de destrución dunha guerra que está a matar miles de persoas, é case seguro que imos ter un déficit importante da produción de petróleo ante o que, á parte de cubrir un tempo moi limitado –arredor de tres meses– coas reservas estratéxicas, o único que se podería é racionalizar o consumo. Nun sistema capitalista como o que temos, no que nin sequera se poñen mecanismos eficaces para evitar a especulación, non semella que aínda esteamos no momento de cuestionar e mudar o actual sistema de acaparamento de recursos por parte do gran capital para implementar un modelo moito máis acorde cos límites biofísicos do planeta que asegure unha vida digna para todas as persoas. O racionamento duns combustibles escasos pode facerse con criterios de xustiza social ou pode realizarse, o máis probable, pola vía de privar moitas persoas con menores recursos de cuestións fundamentais como os alimentos, bens necesarios como a electricidade, o transporte etc. Unha transición agroecolóxica é fundamental aínda que non se acabe de ver. As crises climáticas, sanitarias e xeopolíticas vanse acumulando e precisamos reducir a nosa dependencia de insumos ou alimentos que veñen de miles de quilómetros. O sistema agroalimentario industrial e o modelo capitalista e global de comercio de alimentos, no que teñen un papel fundamental os tratados como o da Unión Europea e Mercosur, ou os que se estiveron negociando con Australia, Nova Zelandia, Indonesia ou Canadá, por poñer uns exemplos, precisan de petróleo barato, e demostran cada día máis a súa incapacidade para garantir alimentos sans para os consumidores e as consumidoras, rendas dignas para as persoas agricultoras, a soberanía alimentaria dos pobos e a paz, así como solucións aos principais retos ambientais ou sociais.