Menores xuros, menores custos financeiros?

A semana pasada o Banco Central Europeo (BCE) aprobou unha nova rebaixa dos tipos de xuro (a terceira deste ano 2024), neste caso de 25 puntos básicos, situando o tipo correspondente ás operacións principais de financiamento en 3,40% (fronte a 4,5% de setembro de 2023), o tipo da facilidades de depósito en 3,25% e o correspondente á facilidade marxinal de crédito en 3,65%. Como en cada ocasión en que o BCE toma unha decisión sobre os tipos de xuro a prensa (especializada ou non) fíxose eco da noticia, e comezou a analizar o impacto que terá a medida sobre a economía, especialmente sobre os consumidores e as empresas. Porén, non sempre está claro que significan estes diferentes tipos de xuro, nin por que (ou a ata que punto) a súa variación pode ter impacto sobre o sector privado da economía. O sector bancario Para entender como se determinan o tipos de xuro temos que facer unha pequena descrición do sector bancario dunha economía moderna. Os bancos, como empresas que responden ante os seus accionistas, tratan de obter beneficios da actividade de financiamento: captan recursos de axentes con capacidade de financiamento e canalizan ditos recursos cara os axentes que teñen necesidade de financiamento, a través do crédito. Polo camiño aplican un diferencial nos xuros aplicados a estas operacións, o denominado marxe de intermediación bancaria. Para financiar a súa operativa os bancos tamén acoden ao mercado interbancario (onde as entidades bancarias se prestan fondos entre elas, determinando no caso europeo o Euribor, o prezo de equilibrio nese mercado). Por último, os bancos poden acudir ao BCE para obter fondos, que serán prestados en función do mecanismo ao que acuda o banco comercial. De xeito moi resumido podemos dicir que se ao final do día un banco ten recursos ociosos nas súas caixas pode acudir á facilidade de depósito do Banco Central Europeo: eses fondos transfírense á conta que cada banco ten no BCE, e serán remunerados ao tipo de xuro vixente, neste caso 3,25%. Se o banco comercial ten unha urxencia especial de liquidez (para facer fronte a un pago imprevisto, por exemplo), pode acudir á facilidade marxinal de crédito. O BCE daralle un crédito a curto prazo que será concedido a un xuro, situado dende a semana pasada en 3,65%. Por último, se o banco precisa fondos para financiar a súa operativa corrente, pode acudir a ventás de crédito do BCE, operacións nas que o banco central anuncia a posibilidade de solicitar fondos, que son adxudicados aos bancos comerciais solicitantes a través dunha poxa, e que son concedidos a un xuro de 3,40%. Os bancos, como empresas que responden ante os seus accionistas, tratan de obter beneficios da actividade de financiamento Polo tanto, os tipos de xuro das operacións de financiamento e das facilidades de crédito marcan o custo inicial para un banco de financiarse no Banco Central Europeo. Financiarse no mercado interbancario pode resultar máis barato (ao día de hoxe o Euribor sitúase en 2,75%), pero pode que non haxa fondos suficientes para cubrir a demanda concreta dun banco. Estes xuros vanse aplicando en cascada ás operacións de financiamento que os bancos conceden aos seus clientes, polo que dalgún xeito marcan o chan dos custos de financiamento. Toca esperar Que ocorre, polo tanto, cando o BCE aplica unha rebaixa como a da semana pasada? A priori, deberíamos esperar que a baixada se traduza nunha redución dos custos de financiamento para os clientes do banco, pero esta non ten por que ser inmediata: dependerá do momento no que o banco se endebedou no mercado interbancario ou co BCE. Se o xuro que ten que pagar por operacións anteriores é relativamente maior que o vixente actualmente, o banco non reducirá (con toda probabilidade) os xuros que aplica aos seus clientes. A baixada de tipos nos mercados minoristas, polo tanto, irá producíndose pouco a pouco. Unha das características que ten a política monetaria é a presencia de enormes retardos entre o momento da decisión política e o efecto real desa decisión sobre as variables obxectivo (inflación, crecemento do produto interior bruto...). Canto tardarán logo en evidenciarse os efectos de baixada de xuros? Como sempre en economía, depende. E as incertezas a nivel xeopolítico fan que calquera prognóstico neste sentido sexa moi difícil de realizar.