O mel galego cotiza á alza malia caer a produción até as 2.000 toneladas

A Indicación Xeográfica Protexida (IXP) Mel da Galiza ten contabilizados máis de 254 apicultores e apicultoras, 44 envasadoras, 44.000 colmeas e 70 marcas de mel. Mais no sector apícola na Galiza operan tamén outros colectivos como a Asociación Galega de Apicultura (AGA), con 1.600 persoas socias e 80.000 colmeas en todo o país, ou a Asociación Casa do Mel, con 520 apicultores asociados e arredor de 6.000 colmeas. Segundo datos do Ministerio de Agricultura, en territorio galego hai un total de 200.000 colmeas que produciron este ano máis de 2.000 toneladas de mel. Hai cinco anos a produción por colmea podía chegar até os 60 quilos. Porén, o cambio climático, as vespas velutinas e a varroa minguaron esta produción media até 10 quilos de mel. A pesar deste descenso da produción, a calidade dos meles galegos e a estratexia do sector de apostar por mercados de proximidade e manter os prezos eleva a facturación total prevista para esta campaña de 2024 a uns 20 millóns de euros. Nos últimos 5 anos, aínda caendo a produtividade por colmea, o valor do mel galego aumentou 35%, segundo os datos achegados pola IXP Mel da Galiza. Desde esta entidade sinalan tamén que a Galiza produce máis da metade (58%) do mel certificado de todo o Estado español. A paisaxe galega, da costa ao interior, debuxa con claridade os distintos tipos de meles que se producen no país. Na costa destaca unha maior produción en cantidade procedente fundamentalmente da variedade de eucalipto globulus. No interior cambia a composición por un mel “multifloral” en Santiago ou Arzúa (comarca homónima). Iago Roca, técnico de formación da Asociación Galega de Apicultura (AGA), explica a Nós Diario que “máis cara ao interior hai máis colmeas e máis tradición”. Na zona de montaña a compoñente fundamental do mel é o breixo; nas comarcas da Ulloa e O Deza, os castiñeiros, e nas zonas máis altas do interior predominan os chamados melatos, sobre todo de carballo. Os prezos do mel galego Desde a AGA salientan que a maior calidade deste mel do interior do país ten o seu reflexo no mercado. Os produtores desta variante multifloral usan mercados de proximidade, coa máxima de “non vender o mel por debaixo dos 10 euros o quilo”. Estes prezos poden oscilar entre os 7 euros do mel sen etiquetar e os 10 ou 12 euros con etiqueta e en tenda. “Temos un control sanitario e unha acreditación da calidade do produto”, salienta Iago Roca. “Os maioristas pagan prezos máis baixos e nas cooperativas poden ser de 5 euros o quilo”, engade. Muras prepárase para unha nova edición da Feira do Mel de Montaña Con todo, no interior da Galiza a apicultura é tradicionalmente unha “renda complementaria á actividade agraria”, segundo coinciden asociacións e particulares. Brais Álvarez, apicultor propietario da marca Mel de Meiga, afirma que “se pode vivir da apicultura” neste país, mais o “problema fundamental” que afrontan as produtoras e produtores “é que non son ingresos permanentes no tempo polo tamaño das explotacións”. Nos últimos anos son moitos os mozos e mozas que están a tomar o relevo no sector para dedicarse como autónomas en exclusiva á produción de mel. Asociacións como AGA ou Casa do Mel levan a cabo un importante labor de formación para a produción en ecolóxico, o control da varroa ou a loita contra os danos provocados polas velutinas. Roca explica que estas vespas “levan dez anos sendo un problema mortal”, e desde AGA demandan o “amparo das administracións” para que o sector poida combater esta grande ameaza. Pequenas produtoras defendendo a calidade Brais Álvarez ten na apicultura unha actividade de ingresos complementarios. As súas 250 colmeas están repartidas entre A Pontenova (A Mariña), Castroverde (comarca de Lugo), Palas de Rei (A Ulloa) e Lugo. Vén de recoller a súa produción a comezos do pasado mes de setembro no que cualifica como “un ano bastante bo”, que en cifras supera as 2,5 toneladas de mel. Segundo as analíticas do seu mel deste ano, produciu catro variedades distintas con especial presenza de castiñeiro, silva e breixo. A auga que caeu na Galiza na primavera fixo que no interior do país houbera máis flor, e os castiñeiros e silveiras “deron bos días para o traballo das abellas”. Pola contra, a mesma auga na costa —onde o mel é fundamentalmente de eucalipto— provocou un “ano malo” para a produción de mel. Coa súa produción deste ano case rematada de envasar, Brais Álvarez vende o seu Mel de Meigas fundamentalmente en venda directa ou quilómetro cero, o que lle permite “ter un prezo bo”, entre os 10 e os 12 euros por quilo. Os produtores de mel galego de calidade evitan acudir ao mercado grosista, que merca o mel a entre 3,5 e 4 euros o quilo. “Mantemos a rede de venda directa”, prosegue Álvarez, que indica que isto permite ao sector apícola galego seguir adiante a pesar duns últimos cinco anos “moi malos, con moitas baixas nas colmeas”. Tamén critica a entrada de mel na Unión Europea procedente da China ou diferentes países de Suramérica, “de baixa calidade ou mesmo sucedáneos, con prácticas de dumping”. 'Os camiños dos sabores': O Courel divulga a súa riqueza produtiva e innovadora a través de roteiros e catas O mel de Muras, mestura única de breixo e silva “Non se pode ser de Muras sen ser apicultor”. Así explica Isabel Goti, de Casa do Mel, a tradición e calidade do mel de montaña deste concello da Terra Chá. Na asociación hai máis de 500 apicultores e apicultoras e unhas 6.000 colmeas, e só en Muras superan as 30 persoas asociadas. A modo de renda complementaria para moitas das economías rurais comezou este oficio que produce con calidade o “mel de montaña”. O segredo do éxito do seu mel é a mestura de breixo e silva, “unha combinación especial que se dá en poucos sitios da Galiza”, subliña o alcalde de Muras, Manuel Requeixo, que destaca o valor da apicultura no seu municipio como “unha actividade económica complementaria” a base dun produto “de moita calidade e que axuda á conservación e mantemento dos nosos espazos medioambientais”. Menos avespas velutinas, máis mel: así afecta esta especie invasora ao sector apícola A IX Feira do Mel de Montaña Ollando cara á serra do Xistral, Muras, que conta cunha fonda tradición apícola, acollerá de novo este domingo a Feira do Mel de Montaña. O alcalde, Manuel Requeixo, recoñece o traballo previo realizado para este evento do concelleiro Mario Rouco e segue os seus pasos para “visibilizar e valorizar un produto de moita calidade do que nos sentimos orgullosos”.. A feira incorpora tamén unha cata técnica e charlas de produtoras cun obxectivo claro: “Crear arredor do mel”, destaca o alcalde de Muras. A Praza do Viveiró acolle este domingo máis de 20 postos —oito de apicultoras locais— de mel e outros produtos de tempada. Gastronomía, obradoiros, catas, animación musical e un magosto popular completan esta cita imperdíbel para as persoas amantes do mel de montaña.