A desigualdade entre salarios e beneficios empresariais en máximos históricos

Os datos publicados polo IGE sobre a evolución do PIB galego amosan que a desigualdade entre salarios e beneficios empresariais acadou novos máximos históricos no ano 2023, cunha diferenza superior a 7% entre ambos os dous. O PIB pode calcularse por tres vías diferentes, sendo unha delas a vía das rendas. Este mecanismo permítenos coñecer como se distribúe a produción xerada nun territorio durante un tempo determinado entre as persoas asalariadas, as empresas e o sector público. Neste caso, o relevante é a variación histórica do peso entre salarios e beneficios empresariais, xa que nos últimos anos rompeuse a tendencia das décadas previas. Tradicionalmente o peso dos salarios e os beneficios empresariais era similar, polo que o anaco "da torta" que representa a produción total na economía galega era similar entre persoas traballadoras e empresas. Se ben a evolución posterior á crise do 2008 levou a que os beneficios empresariais tendesen a ser superiores que os salarios totais, o certo é que a evolución posterior á crise da Covid rachou coa dinámica previa, xa que os beneficios empresariais se sitúan en máximos históricos sobre o seu peso no PIB, mentres os salarios se moven na dirección contraria, cara aos seus mínimos. Esta situación significa que cada vez en maior medida as rendas son absorbidas polas empresas, mentres as persoas traballadoras representan un peso inferior na produción do país. Estes datos son un bo indicador para constatar que a inflación vivida nos últimos dous anos tivo beneficiados e prexudicados: a clase traballadora cada vez ten unha menor participación no PIB galego, porque as empresas están capturando uns maiores beneficios. Mellores salarios En paralelo, tamén se constata que as diversas medidas de carácter social e de protección laboral non están sendo suficientes para protexer a clase traballadora no contexto actual. Estes datos indican que diversas medidas, como o incremento do salario mínimo, aínda están lonxe de protexer a capacidade de consumo das persoas traballadoras. Polo tanto, no contexto actual non se trata tan só de recuperar niveis de crecemento económico, senón tamén de orientar a distribución dese crecemento para reducir a desigualdade e mellorar as condicións de vida da maioría da poboación. Así, nos últimos dous anos estase producindo unha evolución económica en varias direccións que parecen contraditorias: un incremento dos salarios superior ao da década previa e, ao mesmo tempo, unha perda de capacidade adquisitiva das persoas asalariadas produto da inflación. Os beneficiados da inflación son na súa maioría as empresas, porque son quen teñen a capacidade de subir prezos, mentres as persoas traballadoras non teñen a capacidade de aumentar os seus salarios tan rapidamente: a negociación colectiva diferiu no tempo os incrementos de salarios, polo que a situación final deriva nunha deterioración da capacidade real de compra para as persoas traballadoras no curto prazo. Como consecuencia, vólvese fundamental un incremento de salarios nos próximos anos para modificar a tendencia actual. As persoas traballadoras representan un peso inferior na produción do país Como resulta obvio, os incrementos de salarios son positivos para as persoas traballadoras, pero teñen outras dúas consecuencias positivas para o conxunto da economía: en primeiro lugar, para as propias empresas, que venden máis porque a capacidade de compra no país aumenta; en segundo lugar, para o sector público, que obtén maiores ingresos vía impostos: tanto os ingresos por IRPF ao aumentar os salarios como os ingresos polo IVE ao aumentar o consumo. Polo tanto, os incrementos salariais xeran un círculo virtuoso para a economía: mellores condicións de vida, incremento de beneficios empresariais, aumento dos ingresos do Estado e, polo tanto, mellora de servizos públicos. Ao contrario, un descenso sistemático de salarios rompe esa dinámica, como coñecemos ben despois de 2010: a caída dos salarios provocou un menor consumo, o que levou ao peche de empresas, aumento do desemprego e menor actividade económica mentres se reducían os servizos públicos mediante recortes, empeorando as condicións de vida da poboación. É importante non esquecer estas ensinanzas de épocas recentes para evitar cometer os mesmos erros.