Crónica das subvencións

Foi nova xornalística que do Perte Mar-Industria dos fondos UE, na Galiza foran outorgados máis da metade do monto total (8 millóns de euros). Non sei se a interpretación desas afirmacións se corresponde coa literalidade do publicado ou debería ser entendida como un logro de certo beneficio exclusivo. Non obstante, sabendo o que representa esta parte do sector pesqueiro galego (Conserva e Novos Transformados) na produción total española, diríamos que lle correspondería unha porcentaxe de axuda pública á innovación moito máis elevada: 75%. Mais agora non tratamos de axudas públicas outorgadas en concurso público para accións concretas e determinadas, senón de analisar en xeral o manido concepto de subvención, xa que é moi socorrido para intervinientes en política económica botar en cara a certos actores económicos galegos o seu carácter de ser subvencionado, como se tratase de parasitos ou, o que é pior, de aproveitados irredentos da laboriosidade eficaz dos demais (españois). Así, tense dito que na Galiza hai moita actividade económica subvencionada e nomeadamente se cita a pesca e a agricultura. Deste concepto de subvención e desta mirada en concreto adoecen economistas e analistas da dereita e da esquerda españolas, que teñen chegado a dicer que Galiza vive das subvencións. É común a falta de rigor adoptando unha análise que esvae o método científico de análise económica, cara formulacións de comenencia política totalmente españolista. A actividade extractiva pode non ser rendíbel, mais é imprescindíbel En primeiro lugar –e o máis radical a responder– é dicer que se unha economía é subvencionada, deixen de subvencionala. Corten en seco o fluxo de subvencións e que cada quen asuma as consecuencias. Mais examinando a historia económica das relacións entre economías de distinto degrau de desenvolvemento, observamos que só se subvenciona, por compensación, o que previamente se destruíu. O mecanismo é ben coñecido: primeiramente, destrúese produción e mercado e, despois, subvenciónase para manter un certo nível de demanda e/ou de calma política. De non ser así, xurdiría o grande problema derivado da aniquilación. Sen reconstrución non hai negocio (exactamente igual que nas guerras). Por isto da consigna/declamatoria de país subvencionado só queda a compoñente política recobridora doutra realidade. Casos na historia do capitalismo facendo labores imperiais hai abondo, desde Irlanda á India pasando polas colonias de África. Sectores subvencionados Se de subvencións a certas actividades económicas tratamos, como poden ser subsectores enteiros de actividades produtivas, hai unha razón de acumulación do capital privado e un rol a cumprir polo Estado que subvenciona. Tratando de subsectores de actividades económicas imprescindíbeis no crecemento económico, dáse o caso de que todos e cada un dos subsectores componentes poden non ser rendíbeis en si mesmos, mais o produto final elaborado (vale dicer a fase de finalización do produto necesario), si. Así, por exemplo, entre a industria pesada imprescindíbel atópase a produción de aceiro (ferro e aceiro). A siderurxia é un negocio rendíbel, sen dúbida. Mais a minaría, en si mesma, non. Pero sen minas non hai siderurxia que valla. Dúas posibilidades, presentes na historia do capitalismo europeo: ou as minas son do sector público e carga o Estado co problema de non rendibilidade, ou subvenciónase a actividade privada, xa que foi habitual que a siderurxia non o asumira. Cal é, logo, a leitura correcta da subvención? Que é imprescindíbel. Vaiamos ao noso: Sector pesqueiro, conxunto de actividades económicas que producen pescado produto proteínico para o mercado de alimentos: non é estratéxico, é imprescindíbel. O sector pesqueiro, na súa primeira actividade, a extractiva, pode non ser sempre rendíbel, mais é imprescindíbel para que as restantes actividades coloquen no mercado o ben que coñecemos como pescado: fresco, conxelado, en conserva, en novas presentacións... Os procesos técnicos de produción teñen separado en numerosas unidades de produción distintas segundo os distintos subsectores e por lóxica de funcionamento do mercado, que é mundial, non favorece a colaboración entre subsectores. O único resultado posíbel é que para garantir o subministro de pescado capturado sexan subvencionadas aquelas unidades que o precisaren e así sigan proporcionando a base do mercado de pescado: tanto o ben final de pescadaría como a materia prima dos transformados. Quen goza das subvencións: o pescador ou o consumidor que ten acceso á proteína necesaria a un prezo asumíbel? Este achegamento inicial ao presente tema non fixo máis que nos abrir as portas doutra análise merecente de maior dedicación.