Crash! Boom! Bang!

É o título dunha das cancións mais icónicas do grupo sueco de música pop Roxette, que describe o choque, estalido e explosión que pode provocar o amor cando é verdadeiro. Lonxe dese contexto, estas tres palabras, onomatopeas, tamén son totalmente procedentes para aplicar á realidade xeopolítica que estamos a vivir estes días. En particular no campo enerxético, tanto dentro de España en relación ao informe/informes (existentes e os que están por vir) sobre as causas do apagamento, como sobre todo a nivel internacional coas consecuencias do posible peche do estreito de Ormuz. O estreito de Ormuz é un corredor que mide 50 quilómetros entre a entrada e a saída, e só 33 no punto mais estreito, sendo a vía de conexión entre o golfo Pérsico, o golfo de Omán e o mar Arábigo. Está situado entre Irán e a península Arábiga, onde se atopan países como Omán, Qatar, Emiratos Árabes Unidos ou Arabia Saudita. A súa operatividade é fundamental para a economía hiperglobalizada actual, xa que entre 30% e 40% das exportacións de petróleo mundial e o gas natural pasan por este canal, procedentes de países como Iraq, Irán, Kuwait, Bahrein e outros, e con destino a China, India, Europa e América do Norte, a modo de exemplo. Sen dúbida, pode considerarse unha das arterias comerciais máis importantes a nivel mundial, pola que máis hidrocarburos se moven, xunto con materias primas, produtos tecnolóxicos e outros bens. Dependencia enerxética Este enclave é tan estratéxico que se cualifica como un "choke point" ou punto de estrangulamento, polo que a simple sospeita de que poida ser bloqueado fai cambalear a estabilidade dos mercados financeiros. E non sen razón. Se unha simple ameaza pode provocar un aumento directo de prezos, que sucedería se fose real? Dependería do nivel de dependencia enerxética, da fortaleza económica e do poder de mercado de cada país, entre outros factores. Con todo, a onda expansiva afectaría de forma global, alterando os mercados financeiros internacionais, con crise inflacionaria e drásticas alteracións económicas. Co inicio da guerra dende Rusia-Ucraína, a UE comezou unha carreira de fondo por mudar o seu patrón de dependencia enerxética fósil Se se analizan os datos de produción/demanda/comercialización de enerxías fósiles publicados pola Axencia Internacional da Enerxía, Energy Institute, Eurostat e a American Energy Information Administration, a lectura resultante torna preocupante. Nomeadamente para a Unión Europea, India ou mesmo China, aínda que non tanto para os Estados Unidos (a parálise das importacións de petróleo cru e refinado desde o golfo Pérsico apenas a notaría) e Rusia, que non precisa comprar nese territorio. Sabemos que a Unión Europea comezou unha carreira de fondo por mudar o seu patrón de dependencia enerxética fósil, dende o inicio da guerra Rusia-Ucraína, consistente en reducir o máximo posible a compra a Rusia e dispor de reservas suficientes que diminuísen a súa vulnerabilidade. Os datos sinalan tamén a dependencia de Irán, polo que se este paso se pecha, deixaría de chegar a Europa sobre 20% do petróleo cru e un 23% do petróleo refinado. No caso da India, sería aínda máis significativo, cun 45% do petróleo cru afectado e un 55% do refinado. Non debe esquecerse que India está actuando como país que sen ser produtor destaca como "comercializador" de petróleo, vendendo petróleo a países que deixaron de mercarllo a Rusia. E tampouco a todopoderosa China quedaría libre de contaxio, vendo minorada a cantidade de petróleo cru (sobre 45%) e do refinado (20% como mínimo). Un paso estratéxico A situación do gas natural, do gas natural licuado, tamén seguiría un patrón semellante, dado que o seu transporte ten lugar a través de buques tanque gaseiros. A Unión Europea segue comprando gas ruso e gas de países árabes, podendo ver perigar preto de 20% da súa subministración. Para a India, posiblemente a situación fose insostible ante a falta de 30% do gas que percibe neste momento, o mesmo que para Xapón, entre outros territorios. Unha vez estimada a repercusión sobre as cantidades, faltaría por saber o tempo que restaría de desfrute deses produtos, o tempo para acadar acordo de subministración con outros países produtores, o tempo en recibir as materias primas e produtos varios por outras rutas marítimas. E o tempo é ouro. En resumo, a importancia de Oriente Medio é incuestionable no ámbito enerxético, tanto que un episodio de inestabilidade xeopolítica na zona como o que se ve no horizonte podería provocar unha alteración xeopolítica que impactaría sobre todo o sistema socioeconómico.