Colectivos asinan unha declaración "por unha Lei de Montes Veciñais ao servizo da veciñanza comuneira e das maiorías sociais"

Arroupada pola Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (Adega), a Confederación Intersindical Galega (CIG), Ecoloxistas en Acción, a Federación Rural Galega (Fruga), o Instituto Galego das Terras Comunitarias (Ingateco) e o Sindicato Labrego Galego (SLG), a Organización Galega de Comunidades de Montes (Orgaccmm) presentou esta cuarta feira a Declaración por unha Lei de Montes Veciñais ao servizo da veciñanza comuneira e das maiorías sociais do noso país. Na declaración, demandan que a lexislación "garanta que as comunidades de montes poidan desenvolverse plenamente sen perder as súas características" e "respecte o seu funcionamento asembleario". Ademais, exixen que se reclamen para Galiza "todas as competencias sobre os montes veciñais, incluíndo o seu réxime xurídico, as cuestións fiscais e os seus aproveitamentos". O presidente da Orgaccmm, Xosé Alfredo Pereira, durante a súa intervención. (Foto: Arxina) Todo isto nun contexto no que a Consellaría de Medio Rural "está elaborando un borrador do que será a futura lei de monte veciñais", destacou Xosé Alfredo Pereira, presidente da Orgaccmm. "Se ben é certo que nestes momentos non existe tal texto, non é moi difícil deducir os seus obxectivos porque as liñas mestras desta nova lei están deseñadas no que chaman o Libro branco sobre a reforma e a regulación dos montes veciñais, que rematou a exposición pública en abril de 2022", dixo. Neste documento, proseguiu, "vese claramente que o que pretende a Consellaría é eliminar o carácter xermánico destas terras comunitarias para proceder a municipalizalas ou a privatizalas". En todos os casos, segundo engadiu, "para proceder a roubar unhas terras que foron sempre da veciñanza comuneira". "Propón cuestións mesmo inconstitucionais, como que os montes veciñais poden pasar a ser titularidade dos concellos se as comunidades non cumpren certas cuestións burocráticas como elixir a xunta reitora en tempo ou enviar o estado da veciñanza comuneira", explicou. "E digo que é anticonstitucional porque a súa Constitución Española, que tanto defenden, só recolle dous casos para retirar a titularidade, por sentenza nun xurado e por expropiación, mais nunca por incumprir cuestións burocráticas", sinalou Pereira. A rolda de prensa decorreu na libraría Couceiro. (Foto: Arxina) Coa nova lei, continuou, o Goberno galego "pretende que boa parte das 700.000 hectáreas de monte veciñal que temos no país pasen a ser titularidade e xestionadas polas empresas forestais e polos lobbies que foron creando". Por isto, concluíu o presidente da Orgaccmm, "atenta contra os intereses da veciñanza comuneira, do monte veciñal, do territorio galego e, polo tanto, das maiorías sociais deste país". A declaración conxunta "Esta declaración facémola por causa dos constantes ataques que estamos a sufrir por parte da Xunta da Galiza, que pretende usurpar a identidade das comunidades para así facilitar a transferencia dos montes veciñais ás empresas privadas", segundo precisou a vicepresidenta da Orgaccmm, Lorena Muñiz. "Precisamos o apoio de todos os galegos e galegas para seguir protexendo os nosos montes e o noso territorio", dixo Muñiz, que agradeceu que "diferentes organizacións ecoloxistas e sindicais arroupasen" a declaración. Os montes veciñais en man común (MVMC), segundo destacan os colectivos, ocupan un cuarto do territorio galego e un terzo da superficie catalogada como monte. Ademais, sinalan, conforman unha titularidade singular da Galiza por seren titularidade de carácter xermánico. Xosé Alfredo Pereira e Lorena Muñiz, na rolda de prensa. (Foto: Arxina) Este tipo de titularidade comunitaria implica, segundo explican, que son terras inalienábeis, imprescriptíbeis, indivisíbeis e inembargábeis, e que, ademais non poden estar suxeitos á asignación de cotas. Así, a titularidade dos MVMC correspóndelle "sempre á veciñanza comuneira (persoas que viven no lugar, aldea ou parroquia, onde se asenta o monte veciñal), non entendida como ente administrativo, senón como un grupo social", sinalan os colectivos asinantes. "Esta declaración facémola por causa dos ataques da Xunta", afirma Lorena Muñiz "A lei de montes veciñais que se aprobe no Parlamento galego debería reforzar o carácter xermánico destas terras e recoñecer a titularidade veciñal como unha máis, distinta e en pé de igualdade coas titularidades públicas e privadas", continúan. "Os montes veciñais en man común non son nin titularidades públicas, nin titularidades privadas. Porén, tanto a lexislación galega como a estatal sitúan estas terras no ámbito da propiedade privada", engade a declaración. "Cando unha mesma lei se aplica a realidades distintas, cométense irregularidades e inxustizas con algunha delas, e isto é o que acontece co monte veciñal", denuncian as organizacións. "Ás veces aplícaselle o dereito romano e sitúan os montes veciñais como suxeitos pasivos no Imposto sobre Sociedades, como se fosen empresas mercantís, ou permítese a perda da titularidade a favor de terceiros", proseguen. "Outras veces aplícaselle o dereito xermánico e impídese que as comunidades de montes actúen como comunidades enerxéticas locais, ou vender conxuntamente os produtos do monte". destacan. "Toda esta inseguridade xurídica dificulta, cando non impide, obter un monte veciñal multifuncional e a mellora da calidade de vida da veciñanza comuneira", sentencia a declaración dos colectivos. Manuel Dacal, Lorena Muñiz, Xosé Alfredo Pereira e Paulo Carril, durante a rolda de prensa. (Foto: Arxina) A importancia de quen asuma o control do monte galego Para Diego Sánchez, responsábel de Organización do SLG, "o modelo produtivo e o modelo que haxa no país depende moito de que teñan a disposición dos montes as empresas e non os veciños". Neste sentido, o coordinador xeral da Fruga, Manuel Dacal, lembrou que "a maior parte das organizacións asinantes presentamos unha iniciativa lexislativa popular para a ordenación do monte". "Temos un modelo sobre como debe ser a planificación, mais o principal é a titularidade do monte veciñal, e despois xa vén todo o demais", sinalou. "No centro da diana" "A intensidade da ameaza que teñen os montes veciñais é absoluta e, alén da ameaza permanente que sempre houbo, quizais xera agora maior preocupación e alerta tendo en conta que están no centro da diana do espolio e da depredación que hai no noso país, e nun contexto de eucaliptización", aseverou o secretario xeral da CIG, Paulo Carril. "A menos montes veciñais, máis Altris e minas", di Fins Eirexas Continuando con este argumento, o secretario técnico de Adega, Fins Eirexas, salientou que os montes veciñais "son democráticos e son gardiáns duns valiosos servizos ecosistémicos que os seus territorios prestan á sociedade, e nese sentido temos moi claro que a menos montes veciñais, máis Altris e máis minas".