369 explotacións lácteas botaron o feche na Galiza no prazo dun só ano

369 explotacións lácteas botaron o feche no último ano. Segundo os datos achegados neste mes de xuño pola Subdirección Xeral de Producións Gandeiras e Cinexéticas da Dirección Xeral de Producións e Mercados Agrarios do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, Galiza contaba en abril de 2025, último mes con datos, con 5.154 granxas dedicadas á produción de leite fronte ás 5.523 do mesmo mes de 2024. Neste sentido, o país perdeu máis dunha explotación ao día nese período. As cifras sitúanse na tendencia da última década. Se no último ano se perderon 6,6% das explotacións lácteas galegas, desde abril de 2015 fecháronse 45,4% das granxas de produción de leite, que nesa altura sumaban 9.484. Aínda así, Galiza continúa a ser a comunidade autónoma do Estado español con maior número de explotacións lácteas, concentrando 56,5% do total estatal, seguida de Asturias con 1.145 e 12,5% do total estatal e de Cantabria con 770 e 8,4% do total estatal. Os oito concellos con máis produción láctea da galiza representan o 25% do total O profesor de Economía, Socioloxía e Política Agraria da Universidade de Compostela (USC) Bernardo Valdés sinala a Nós Diario que "a redución no número de vacas de leite e, aínda maior, das explotacións foi da man dun proceso de concentración do rabaño lácteo. Segundo os datos da Administración, galega as granxas lácteas con 100 bovinos ou máis concentran case dúas terceiras partes do rabaño de vacas leiteiras cando apenas son 31% do total de explotacións. No extremo contrario, as 1.300 explotacións con menos de 30 bovinos, 22,7% do total, apenas teñen 5,4% das vacas de muxidura". A concentración O proceso de concentración e centralización no complexo leiteiro logrou uns niveis difíciles de sospeitar unhas décadas atrás. 220.000 hectáreas de superficie agraria útil, correspondente co 8% do conxunto do territorio galego, xeran o 40% da produción láctea de todo o Estado español. Nesta dirección, a especialización produtiva das comarcas, onde a industria xoga un papel chave, asóciase ás características físicas de determinados terreos, que favorece, por exemplo, a produción láctea nas zonas de chaira. As áreas altamente especializadas na produción láctea son ás únicas que non perderon superficie agraria útil. Asistimos, nos últimos anos, a un progresivo proceso de concentración da mesma nas comarcas do Xallas, Terra Chá, Deza, Ulloa, Lugo e Sarria, localizándose en 20 concellos o 80% das vacas de leite da Galiza. Mazaricos, A Pastoriza, Lalín, Castro de Rei, Santa Comba, Frades, Sarria, Arzúa, Cospeito, Chantada, Pol, Guntín, Mesía, Trazo, Rodeiro, Lugo, Silleda, Taboada, Guitiriz e Tordoia son, por esta orde, os 20 concellos con mais produción láctea na Galiza, sumando os oito primeiros o 25% do total do país. A industria pagou aos produtores o prezo do leite a 0,48 euros por litro en abril As tendencias do complexo lácteo explícanse no marco dun fondo proceso de reconversión que atende a cuestións conxunturais e estruturais. Unha destas é o reducido prezo do leite, que fai da Galiza historicamente a comunidade Estado onde menos se remunera. A este respecto, as cifras do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación para abril de 2025, último mes con cifras, sitúan o prezo do leite no país en 0,48 euros por litro. Os mellores prezos pagounos a industria aos produtores en Canarias, con 0,63 euros por litro, seguida de Asturias, con 0,52 euros por litro, e País Valencià, con 0,51 euros por litro. A lóxica dos prezos Os baixos prezos do leite contrastan cos elevados custes de produción das explotacións galegas, como consecuencia da falla da base territorial, un dos grandes problemas do sector. Mentres as granxas no conxunto europeo dispoñen dunha extensión de aproximadamente 40 hectáreas, a superficie das galegas é moi inferior. Precisamente, a maior dependencia de pensos ou do mercado de forraxes provoca que as explotacións deban destinar 55% dos seus ingresos a facer fronte aos gastos de alimentación dos animais, situación inédita no contexto comunitario. 80% das vacas de leite da Galiza concéntranse en 20 concellos galegos As mellores remuneracións para as gandeiras e gandeiros correspóndense con aqueles territorios onde existe un movemento de base cooperativo con peso no sector da transformación e da comercialización. Un bo exemplo disto atópase en Asturias, onde o prezo do leite colocouse de media este ano catro céntimos por encima da Galiza polo efecto no mercado da Corporación Alimentaria Peñas Santas (Capsa), cuxa sociedade matriz é o conglomerado de base cooperativista, Central Lechera Asturiana (Clas). Precisamente, o papel deste grupo ten permitido nas últimas décadas que as gandarías asturianas sexan das mellores remuneradas do Estado. As empresas lácteas de capital estranxeiro manteñen unha posición hexemónica en relación co leite recollido no país. A este respecto a Estratexia de dinamización do sector lácteo galego, para o horizonte 2020-2025, impulsada pola Xunta da Galiza e coordinada pola Fundación Juana de Vega, indica que “se pode observar como máis de 30% do leite producido na Galiza é recollido por dous operadores, Lactalis e Capsa, que contan con industrias na Galiza, pero tamén fóra da comunidade. Os tres seguintes operadores en volume de recollida roldan 10% cada un, Leche Río, a primeira industria de capital galego; Leche Celta, con industria na Galiza, e Reny Picot, con industria no occidente asturiano”. A Estratexia de dinamización do sector lácteo galego apunta tamén que “outros tres operadores recollen ao redor de 5%. Entre estes atópanse as dúas principais cooperativas galegas, Clun e Aira, e unha industria queixeira, Entrepinares. Entre os oito operadores citados recollen ao redor de 75% do leite producido na Galiza”. Neste sentido, os dous primeiros operadores lácteos de capital galego son Leche Río, propiedade da familia Lence, e Cooperativas Lácteas Unidas (Clun), un grupo de base cooperativa xurdido da fusión de Feiraco, Melisanto e Os Irmandiños, que comercializa marcas como Feiraco e Unicla. Galiza é a potencia láctea do Estado cunha produción de 262.432 t en abril Galiza continúa a ser unha gran potencia láctea. Os últimos datos ofrecidos polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA) sinalan que produciu no mes de abril, último con datos, 262.432 toneladas, o que representa máis de 32,2% do total da produción do Estado español. A continuación situáronse Castela e León, con 108.893 toneladas, seguida de Asturias, con 95.568 toneladas, e Catalunya, con 78.806 toneladas. A este respecto, o especialista en economía agraria Bernardo Valdés apunta que "a redución do número de vacas e de explotacións non deu lugar a unha caída na produción. En abril de 2015 as entregas de leite ascenderon a 200.000 toneladas; no mesmo mes de 2025, con 32.000 vacas leiteiras menos, superaron as 262.000 toneladas".