As Ciencias do Deporte na Galiza crecen da man da súa oferta universitaria

Galiza conta actualmente con dous graos universitarios en Ciencias da Actividade Física e do Deporte: o da Universidade de Vigo (UVigo), no campus de Pontevedra, e o da Universidade da Coruña (UDC), no de Oleiros (comarca da Coruña). Ambos os dous presumen de manter unha nota de corte en aumento e de contar cunha alta porcentaxe de estudantes que os seleccionan como a súa primeira opción de matrícula. Hoxe a Facultade de Pontevedra atópase entre as 300 mellores na súa categoría no Ránking internacional de Shanghai e conta co investigador máis citado dentro deste campo a nivel estatal [Carlos Lago], e indicadores de calidade do talento docente na Galiza. O grao en Ciencias do Deporte da UVigo fixo 25 anos en 2024. Comezou nun edificio ao lado contrario do río ao que agora se atopa, e foi crecendo até contar cunha infraestrutura moderna que mellorou as súas capacidade de ensinanza. O seu decano, Óscar García, celebra en conversa con este xornal o “bo feeling” que teñen co Concello e os acordos coa Xunta que lles permiten utilizar instalacións alleas como, por exemplo, a piscina do Centro Galego de Tecnificación ou o campo de fútbol da Xunqueira. Grazas a isto a universidade puido inverter noutras áreas como laboratorios de múltiples usos –fisioloxía, rendemento, acondicionamento físico...– equipados con tecnoloxía de última xeración. A facultade de Ciencias da Educación Física e do Deporte da Coruña data de 2004, aínda que o edificio existe desde 1986 baixo o nome de INEF da Galiza, e acolle algo máis de 600 alumnos e alumnas cada curso entre todas as actividades formativas. A súa localización en Oleiros é “estupenda” a ollos do seu decano, José Fernando Gómez, o que posibilita unhas instalacións dunhas proporcións “pouco habituais”. Destaca, iso si, a materia pendente do "desgaste" polo seu uso intensivo como unha das cuestións que se poderían mellorar. En canto ao profesorado, desde ambas as facultades presumen de contaren con profesionais "altamente capacitados" para a docencia, un punto no que o alumnado consultado tamén coincide. Nesta longa ringleira de nomes atópanse desde referencias investigadoras a nivel estatal e internacional como Carlos Lago, en Pontevedra, até ex deportistas do máis alto nivel como a ximnasta Marta Bobo ximnasta na Coruña ou a atleta María José Martínez Patiño en Vigo. O grao en Ciencias da Actividade Física e do Deporte está orientado principalmente á saída profesional. Capacita o estudantado a exercer catro profesións principais: preparación ou readaptación física, dirección deportiva, xestión deportiva e mestre de Educación Física. Ademais deste, ambas as dúas universidades contan cunha oferta formativa de posgrao variada e dispoñíbel para o alumnado, que vai desde a investigación científica á formación en xestión empresarial do deporte. Realizar o mestrado de profesorado para impartir Educación Física no ensino Secundario segue a ser unha das principais desembocaduras de boa parte do alumnado galego, segundo o decano coruñés. O mundo da saúde relacionado coa preparación física mantense como outra das opcións principais, e novas figuras en auxe como a da readaptación deportiva abre o abano de posíbeis saídas a considerar. Novos retos Este mesmo ano bota a andar un novo Mestrado interuniversitario especializado en Ciencia do Exercicio, Preparación e Readaptación Física, nado da colaboración entre ambas as universidades. Poder ofertar este mestrado era unha das inquedanzas principais das dúas, dispostas a colaborar entre si como xa fan no Mestrado en Investigación na Actividade Física, Deporte e Saúde. Para o decano da UVigo, agora asumen unha “nova responsabilidade”, pois ofrecen unha formación práctica da que carecían e que obrigaba boa parte do alumnado a “marchar” na procura desa especialización. Unha porcentaxe pequena, di Óscar García, si que se interesa pola investigación. Explica parte deste interese porque “a maioría dos profesores traballamos moito desde unha perspectiva da xustificación científica, e ese poso vai quedando”. Para satisfacer esta demanda contan co mestrado específico, ao que suman o novo Instituto de Investigación en Ciencias do Deporte, primeiro do campus de Pontevedra, que vén de anunciar o reitor da UVigo, Manuel Reigosa. Será, a falta de confirmación oficial, dirixido polo docente Carlos Lago e iniciará a súa actividade compartindo edificio co grao en Ciencias do Deporte. Como aspecto pendente, o decano da UDC destaca atravesar un “momento sensíbel” pola remuda xeracional que vive o profesorado, que entende como un "período transitorio" onde se perde o valor dos docentes que rematan o seu ciclo, mais xa traballan en novos perfís "altamente competentes". Pola súa parte, Óscar García céntrase na transferencia do coñecemento á sociedade afastada do mundo universitario. Cátedra Deporte e Saúde Onte mesmo a UVigo presentou en Pontevedra as actividades da nova Cátedra Deporte e Saúde, impulsada canda a Deputación de Pontevedra e que ten por obxectivo "eliminar a fenda de investigación" existente hoxe en materia de deporte e lesións, até o de agora "centrada nos corpos masculinos", sinalou a coordinadora desta ensinanza, Rocío Abalo. Un instituto pioneiro para as Ciencias do Deporte O novo Instituto de Investigación en Ciencias do Deporte da Universidade de Vigo abre un camiño inexplorado até o momento no noso país. Xurdiu porque “eles mesmos xeraron esa necesidade”, segundo o seu futuro director, Carlos Lago, e "a calidade da investigación no deporte puxo a asistencia” para que o reitorado “marcase o gol”. Resume as súas prioridades en catro: captación de recursos, investigación, transferencia e internacionalización. Resultará indispensábel o achegamento a grupos de traballo e a convocatorias para conseguir o financiamento que impulse o seu labor. De igual maneira, procurarán seguir incrementando a calidade da investigación e transferir eses coñecementos á sociedade menos especializada. E, por último, a proxección deste novo centro é de carácter internacional, cuxa propia composición ampara legalmente colaboracións con investigadores e investigadoras alleas á universidade viguesa. Desde a UDC manifestan o seu interese por colaborar na iniciativa, sumando forzas nun intento por contribuír ao potencial investigador a nivel galego. Para todo isto o seu director é un fiel defensor do talento da Galiza, e de que debe valorarse a calidade da nosa investigación en materia deportiva e de saúde.