Vedra abre as portas á arquitectura que quere mellorar a vivenda no rural

O rural galego está vivo e ferve de ideas. Proba disto son as numerosas iniciativas que parten del relacionadas, entre outras, coa música, o cine, a memoria ou a igualdade. Agora, no municipio de Vedra (comarca de Compostela) xorde outra nun ámbito que está a ser protagonista nestes tempos en que preocupa a situación da vivenda: a arquitectura. Eses dous elementos foron os que incitaron o estudio ELO Arquitectura dese concello a organizar un festival que, co nome de Mostra de arquitectura rural M.A.R.C.O., pretende achegar esta disciplina á xente. O promotor desta iniciativa, César García Piñeiro, reside en Vedra e recoñece a Nós Diario que a idea é "conectar a xente coas persoas que temos como profesión a arquitectura" para salvar o que considera "unha perda de confianza mutua". Arquitectos alertan da "inxustiza espacial" que o proxecto de celulosa de Altri supón para a Galiza E non falta, neste tema, a autocrítica: "Ás veces, os arquitectos e as arquitectas estamos no noso mundo e desconectamos do que son as necesidades e vontades da xente". Porén, tamén aclara que as persoas usuarias deste servizo "hai veces nas que non consideran que lles poidamos aportar valor". O rural como protagonista Firme defensor do papel que pode ter a arquitectura na sociedade e na calidade de vida das persoas, ao mesmo tempo García Piñeiro estivo desde un inicio interesado en facelo no rural "para pólo en valor e mostrar que a arquitectura moderna e a arte en xeral poden vincularse a esa contorna". Ademais, considera que "hai que rachar coa idea que o moderno está máis vencellado co ámbito urbano". Aproveitando unha axuda económica do Colexio Oficial de Arquitectos e Arquitectas de Galicia (COAG), o responsábel de ELO deseñou unhas xornadas de divulgación distribuídas en tres grandes apartados para visitar un lugar do municipio cada día, desde esta sexta feira e até o domingo. Todas as actividades comezan ás 16 horas. A primeira centrarase na natureza e terá lugar na parroquia de Sarandón con iniciativas de bioconstrución, sustentabilidade e "exixencia enerxética". Neste caso, alén de charlas –a cargo de Espiga, O Fogar de Santiso e Facilita Enxeñería–, visitarán unha casa en construción que emprega as balas de palla como sistema construtivo, a rehabilitación dunha casa tradicional preexistente e unha vivenda autosuficiente que non emprega electricidade do exterior. Iago Valverde, premiado polos seus artigos en 'Sermos Galiza': "Os arquitectos debemos facer algo emocionante, cómodo, práctico e que chegue á sociedade" Para este sábado está prevista a temática da rehabilitación e terá como escenario a parroquia de Ribadulla. Visitaranse tres exemplos situados na parroquia de Ponte Ulla e no lugar de Gundián. As charlas correrán a cargo de Arrokabe, Alce Arquitectura e Fermín Blanco. Rematará a mostra o domingo na parroquia de Sales tratando a materia relacionada co moderno en relación á estética e a prefabricación. Desta vez serán catro as visitas para coñecer as propostas rompedoras situadas nesta zona de Vedra. O interese do público quedou de manifesto co feito de se esgotaren en pouco tempo as prazas para participar nas diferentes visitas destas xornadas. Continuidade do proxecto García Piñeiro cre na continuidade deste proxecto e confía en realizar máis edicións en anos vindeiros. Ademais, entende a iniciativa que este ano comeza como parte dunha rede moito maior con iniciativas semellantes que están desenvolvéndose noutros municipios do país. Por este motivo, na presentación oficial da mostra, realizada a fin de semana pasada, participaron outras iniciativas de dinamización do rural. Unha casa en Carnota e a reforma dun edificio público, entre os galardoados nos XXI Premios COAG Arquitectura Foi o caso de Xosé Antonio Touriñán, representando o Castelo Conta (en Culleredo, comarca da Coruña), e Rubén Riós, que forma parte do festival Latexos do rural (en Riós, comarca de Verín). "Queremos mover o rural e darlle visibilidade", asegura o organizador do M.A.R.C.O., quen agradece a boa dispoñibilidade destes e doutros proxectos á hora de colaborar con esta iniciativa. Un futuro incerto Sobre o futuro da arquitectura no rural galego, este profesional do sector, que opina a escala da súa zona, dubida cando se lle pregunta. "Por momentos semella que hai moito interese por parte da xente en xeral, se cadra como consecuencia de que pasamos unha pandemia non hai moito ou por unha tendencia anterior de fuxir das urbes e mercar unha vivenda nos concellos das periferias", considera. Neste sentido, no caso de Vedra este arquitecto detecta unha situación particular con respecto a outros municipios que tamén forman parte da mesma comarca de Santiago. "É curioso como mentres observamos nos concellos de Teo e de Bertamiráns que se construíu máis, en Vedra a construción foi algo menor e respectouse máis a esencia de concello rural, por ese motivo non hai un núcleo urbano", di. Esta característica ten, para García Piñeiro, aspectos positivos e negativos nos municipios. Entre os primeiros está a conservación da zona sen moitos cambios a nivel urbanístico. Entre os segundos, lembra, está "a gran necesidade de atraer poboación que teñen todos estes concellos, outra das ideas que se traslada nesta mostra". A Escola Técnica Superior de Arquitectura da UDC celebra a vindeira semana a XVI edición do festival de arquitectura FETSAC Actividades para todos os públicos dentro das xornadas Alén das visitas e as conversas, as xornadas teñen previstas actividades diarias para todos os públicos relacionadas coa arquitectura que teñen que ver coas artes como é o caso da pintura, da escultura, da música, da literatura do cine, da fotografía ou da ilustración. Así, pasarán polo M.A.R.C.O. exposicións de artistas como Edelmiro Fernández, Beatriz Seijo, Luís Díaz Díaz, Arturo Álvarez, maría Salgado, Rosa de Cabanas, Tono Arias, Tucho Ábalo, Sebas Anxo, Branca Escrigas, Manuel Sendón, o alumnado do CPI Plurilingüe de Vedra e unha mostra en vivo do taller de pintura de Vedra. Cine, música e obradoiros Outras propostas que pasarán polas xornadas están relacionadas co cinema, a música e obradoiros varios. Así poderán verse as curtametraxes Arquitectura emocional 1959 (León Siminiani, 2022), A Rabia (Al Diaz, 2022) e Paisaxe habitada (Juan Lesta, 2022). A parte musical vai estar a cargo de Odako, Tucho Ábalo, Esperanza Mara, as pandeireteiras Campiñas e Silandeira. Por último, o evento acollerá varios obradoiros abertos nos que se poderá aprender técnicas de graffiti, fotografía, permacultura e construción dunha maqueta.