Urxe falar da Revolución de 1846

En todo o s. XIX non houbo maior fusilamento colectivo como o sucedido en Carral. Tampouco houbo número tan elevado de exiliados, represaliados e perseguidos. Nin sequera un momento político de igual dimensión nese século do Rexurdimento. A historia política da citada centuria parece allea á memoria histórica. Atreveríame a dicir que non morre grazas aos libros e ás poucas persoas dedicadas a investigar e divulgar. Nos últimos meses destaca a axit-prop de César Caramés nas redes. A disposición pública de documentos oficiais ou extractos de prensa amósanos a enorme lagoa memorial. Caramés daranos axiña boas novas en formato libresco e audiovisual que acolleremos como un bocado de pan. O manifesto do Goberno do 46, soberano ao declararse insubmiso a Madrid, posúe forza discursiva e peso doutrinal. Ténselle atribuído a Faraldo; era quen posuía mellor habelencia literaria canda un concepto político de Galiza como suxeito histórico en proceso de toma de conciencia destino á emancipación, fose cal for a opción (independencia incluída, xaora). Basta de farfallar entre dentes ou pronunciar polo baixiño independencia cando naquel tempo era unha posibilidade certa; máis do que hoxe é, á vista do visto. En todo caso, no texto augural do Goberno participarían outras persoas pra emendar ou subscribir. Literatura política A denuncia da situación colonial responde a esa visión clarividente de Faraldo, o home esquecido que aínda carece de lembranza en formato placa, busto ou escultura na cidade na cal se formou política e literariamente; a cidade na cal liderou a revolta dende un Goberno con sede exactamente alí, en Compostela. Nin unha rúa, alameda, praza… nada. E os corpos defuntos por defender a liberdade dan herba na carballeira de Santa Susana. A denuncia da situación colonial responde á visión clarividente de Faraldo A morea de datos obriga a revisitar este episodio. Pór en común a nova información pra unha discusión colectiva. Por exemplo a expansión territorial, a participación do elemento popular, a formación de guerrillas, o rol do estudantado tanto como Batallón Literario como rede de comunicación, os movementos militares e o armamento usado… Ademais precisamos sinalar os lugares desa memoria, como fixo Carral dende tempo atrás ou Teo en tempo máis próximo. Pro que pasa con Lugo, escomicio e fin da revolución? A benamada Lugo acolleu no seu colo iniciativas que foron luz titiriteira pra nos advertir: liberdade prao noso pobo. Velaí o Proxecto de constitución prao futuro Estado galego (1887) ou o xuntoiro das Irmandades da Fala (1916). Temos que monumentalizar a historia política do XIX. Tanto coma presenza teñen os escritores rexurdimentistas. A literatura política ha de ser frecuentada. Os autores daquel tempo tiñan viva conexión cos debates político-ideolóxicos europeos. De la Sagra, figura ligada á revolución do 46 e en particular a Faraldo, aparécesenos como un testemuño do contacto co socialismo emerxente en Francia. Pola súa parte, o brigantino soubo que a liberdade se conquista tomando o poder e educando as xentes na conciencia de nós, no nacional e no social. Os lugares da memoria O poema axudaranos a mobilizar, a prosa alimentaranos no coñecemento, a arenga impulsaranos á loita; pro débese ter o poder político pra dirixir o futuro do país. Non, Hungría non se liberou grazas aos poemas de Pëtofi, soldado morto en Segesvár sendo razón lírica pra Cunqueiro ou Aquilino Iglesia. Grecia non se liberou coa presenza literaria de Lord Byron, nin Cuba cos versos de Martí. Os revolucionarios do abril de lume e ferro tomaron o control político de cidades e vilas. As medidas do Goberno atinxían a distintas áreas: economía (fixación do prezo do sal), educativas (libre ensinanza), seguridade (creación de escuadróns provinciais de cabaleiría), relixiosas (regulación do culto) ou administrativas. Todas elas de obrigado cumprimento; de non for así, serían declarados traidores á causa nacional. Nesa Semana Santa de espantoso temporal ecoou a artillería lanzada sobre Lugo, os disparos á entrada de Ourense, as pistolas quentes de Sigüeiro e a estantía pólvora de Cacheiras. Distintas fontes detallan a toma de Compostela. As casas entre Praza do Pan (Cervantes), rúa e praza da Azabachería deica San Martiño Pinario mais a sé episcopal foron empregadas polos soldados de Solís. Entre os residentes nelas estaban os mozos Murguía e Juan Compañel. A cifra de mortos superou o centenar; moitos máis os feridos. E innumerables son os actuais desmemoriados nesta adversa contemporaneidade. Poñámoslle remedio.