Oliver Laxe filma a fin do mundo en 'Sirāt', Premio do Xurado no Festival de Cannes

En 2010 Oliver Laxe lograba o Premio Fipresci da Crítica Internacional do Festival de Cannes (Francia) coa súa primeira longametraxe, Todos vós sodes capitáns. O sábado pasado, 15 anos despois, o director galego consagrouse definitivamente como un referente da cinematografía europea ao gañar o Premio do Xurado, na Sección Oficial do festival, co seu último filme, Sirāt. Cannes sempre lle foi propicio a Laxe –Mimosas conseguiu o Gran Premio da Semana da Crítica en 2016 e O que arde fíxose co Premio do Xurado da sección Un Certain Regard–, pero esta vez o premio da sección máis importante parecía anunciado desde o momento en que rematou a proxección, pola excelente acollida do público e as boas críticas de medios como Libération, The Telegraph, The New Yorker ou IndieWire. O cineasta galego Oliver Laxe gaña o premio do xurado do Festival de Cannes "É a cuarta ocasión na que participo en Cannes, pero nunca sentira ese apego do público como esta vez", confesaba Laxe esta segunda feira, en Compostela, na rolda de prensa que ofreceu –xunto co actor principal, Sergi López, e o produtor, Xavi Font– para presentar a súa película. "Sirāt proxectouse o segundo día e unha semana despois a xente seguía falando dela e parándonos pola rúa para comentar as sensacións que lles provocara. Iso, nun lugar como Cannes, no que existen tantos filmes e tantos estímulos para o público, é moi raro", dixo. Política na fin do mundo Sirāt é, por un lado, a película na que Laxe combina mellor a súa vontade de deixar espazo para a contemplación e a especulación coa necesidade narrativa de aproximarse ao público; e, por outro, o filme máis declaradamente político de todos os que dirixiu até o de agora. A historia dun pai que, na busca da súa filla desaparecida, se une a un grupo de organizadores de raves ilegais no deserto de Marrocos conduce o público a unha viaxe case mística que, porén, bate cunha realidade –só albiscada na película– na que civís indefensos se amorean nas fronteiras fuxindo da guerra mentres se escoitan as declaracións –entre baleiras e ameazantes– do secretario xeral da OTAN. "Comecei a escribir este guión en 2012, pero o mundo non cambiou tanto nestes anos", declaraba o director en Compostela. "Non só non perdeu actualidade, senón que mesmo a acentuou por todo o que está sucedendo agora mesmo. E quixen recoller este cheiro a fin de ciclo que parece que está a vivir a nosa sociedade", sinalou. Facer unha película tan dura pretendía invitar a, nuns tempos tan fráxiles como os que vivimos, mirarnos cara a dentro "A fin do mundo sucedeu hai tempo", di un dos personaxes de Sirāt. E, efectivamente, o filme recolle ese clima de catástrofe da que as protagonistas desertan, tratando de buscar un modo de vida alternativo que ofreza resistencia a ese pensamento que parece dominar novamente o mundo: depositar nas armas a promesa de paz."Para min é moi simbólico o feito de que cada vez que proxectamos a película hai un apagamento. Sucedeu en Madrid, nun pase de prensa, e sucedeu en Cannes, nun momento de clímax. O público non sabía de que lado da realidade estaba", ironizaba Laxe. Oliver Laxe presenta 'Sirat' en Cannes: "A xente está desencantada co mundo e temos que lograr atraelos" A ambigüidade do filme está en que mostra unha comunidade tratando de buscar unha forma de vivir alternativa, ao tempo que sinala a dificultade de escapar do sistema. "Os seres humanos temos unha gran capacidade de fuxir das nosas feridas, e sempre sentín unha gran simpatía por estas comunidades alternativas, contraculturais, porque teño a sensación de que viven máis apegadas a esa ferida inicial, á carencia", destacou o director. Aventura e traxedia As torres de altofalantes –que poden remitir ao monólito de 2001, unha odisea no espazo ou, como suxire o propio filme, á Kaaba da Meca– ruxindo no medio do deserto e retumbando nos corpos dos bailaríns inician un itinerario que se pode equiparar a calquera filme de aventuras. Porén, unha traxedia devastadora arredor do punto medio da película altera por completo esa traxectoria, paralizando o convoi e transformando a singradura nunha impactante traxedia que conduce a un final desolador que fecha o círculo. Talvez unha imaxe de como nos enfrontamos cunha realidade catastrófica que, malia todos os problemas, fai necesaria esa transformación. "Vivimos nunha sociedade con tanto medo á morte que afastamos de nós calquera relación con ela. Creo que o cinema segue a ser un espazo no que experimentar cousas fortes que xa non somos quen de percibir na vida. Nese sentido, a miña vontade era de servizo. Facer unha película tan dura pretendía invitar a, nuns tempos tan fráxiles como os que vivimos, mirarnos cara a dentro. Creo que iso é o que nos pode salvar: observarnos a nós mesmos e ter claros os nosos valores. Creo que esta sociedade, queiramos ou non, vai pasar por un reseteo, e esa mirada cara ao interior é a que nos vai dar máis calma e a quitarnos medos nese tránsito", acrecentou. "O filme ten algo de mito", explicaba Sergi López. "Resultan banais os detalles sobre a historia persoal das personaxes, porque no fondo é unha historia intemporal que fala do ser humano. É un salto no baleiro ao que Óliver nos invita". Oliver Laxe xa é fillo adoptivo de Navia de Suarna Estrea en Navia de Suarna Laxe estreou o domingo Sirāt en Navia de Suarna (Os Ancares), onde se congregaron centos de persoas para asistir á estrea oficial da película. "Quedaría mal que eu estrease esta película en Madrid, non? Sería inxusto", cuestionaba retoricamente Laxe."Eu vivo alí, e se fago unha estrea o normal é que convide a xente á miña casa. Sei que os meus van coidar da xente que veña. Eu levo moito tempo intentando facer centro da periferia, e que teña o protagonismo cando o ten que ter", dixo. "O que sucedeu foi moi bonito", relataba Font. "En principio pensabamos en ir preparando a estrea, que vai ser o 6 de xuño, comezando por Navia de Suarna, logo pola Galiza e, despois, polo resto do Estado e ir preparando a distribución internacional. Pero, claro, a proxección de Navia foi ao día seguinte de facerse públicos os premios do festival, e iso magnificou as emocións". Font fixo ademais un alegado a favor do público. "Creo que ás veces infravaloramos o público e cada vez estou máis convencido de que debemos confiar nel". E Laxe corroboraba: "non se trata tanto do que se diga da película como do que se sente ao vela; as imaxes son moi poderosas e, ás veces, poden transmitir máis que as palabras".