Novela negra en galego

No Dicionario apaixonado da novela negra Pierre Lemaitre, co gallo de vindicar, para a causa dunha xenealoxía da novela policíaca, a figura de Honoré de Balzac, indaga sobre a "quen lle corresponde a honra de ser o primeiro, a Sófocles, Shakespeare, Voltaire, Edgar Allan Poe?". Se na literatura galega esta se inaugura, en 1984, con Crime en Compostela, de Carlos Reigosa, na actualidade, este subxénero goza de especial fortuna no noso panorama creativo. Fenómeno que se pretenderá exemplificar de agora en diante. En Onde nacen as bestas, de Pedro Feijoo, bótase man do imaxinario da tradición popular, nunha procurada ambientación rural recóndita, para converter en vehículo dunha trama criminal algúns dos elementos máis representativos dos nosos contos de medo. Como poden ser o sacaúntos ou o lobo da xente, que aquí teñen como epicentro a Serra de San Mamede. No desenmarañamento das tebras mesmo se fai explícita a apelación á declaración xudicial de Romasanta: "Claro. Porque ese lobo era eu. Non ve, inspector? En realidade, Manuel Blanco non era ningún lobo. Nin tampouco ningún tolo. Tan só se trataba dun tipo moi intelixente que viu unha oportunidade nova nunha historia vella". A novela negra ou policíaca é un subxénero que goza de especial fortuna no noso panorama creativo Autora cun importante conxunto de títulos deste xorne xa publicados, Arantza Portabales, con Asasinato na Casa Rosa principia unha serie que ha unir senllos inspectores como protagonistas. É esta unha narración, ambientada na altas esferas do poder económico, na cal, a medida que avanzan as pescudas policiais, se van embeleñando nela os membros dunha recoñecida familia empresarial que agacha os seus escuros intereses: "Temos que permanecer unidos. E, sobre todo, non te alporices. Mentícheslle dúas veces á policía. Primeiro, non contaches que viñeches de madrugada, e logo dixeches que Alexa estaba morta cando entraches no cuarto –recordoulle ela–. Non te detiveron porque es fillo de Ulises Villamor". No marco dun ambiente tamén exclusivo desenvólvese a proposta de Elena Gallego Abad, Ata que a morte nos separe. Un elitista cruceiro de luxo, reservado para xente con moi alto poder adquisitivo e influencias mediáticas, é o universo no que se tentan esclarecer uns feitos criminosos. Ao tempo que, dende un ámbito estritamente autóctono no tocante ao marco, a autora lle realiza un indisimulado recoñecemento a un título de Ágatha Christie, Morte no Nilo: "De súpeto, sorprendérona as carreiras duns homes que corrían pola cuberta. O Xacobus levaba áncoras con destino ao porto de Sanxenxo". De escenario compostelán é o título Sarela, de Marga Tojo. Nel os fíos que entretecen a trama co gallo de desenmascarar a verdade farán emerxer un larvario substrato de fondo. Así, "as mesmas intencións discursivas tras as noticias que sementaban o medo sobre Jack o Destripador e, de paso, diferenciaban entre británicas decentes e indecentes, continuaron na cobertura mediática do crime de Alcàsser e na da primeira violación grupal á que se lle prestou atención, a da Manda. Só que a Gloria, por ser unha muller prostituída, tratámola como vítima de segunda". En Morte en Kingston Road Carmen Alcañiz constrúe unha historia de saibo clásico e ambiente cosmpolita de universo británico. Co pretexto de descubrir as verdadeiras causas da morte dunha personaxe, reabriranse as pescudas dun caso no que a autora semella tributarlle unha velada homenaxe a unha obra que forma parte do canon desta modalidade narrativa: O misterio do cuarto amarelo, de Gaston Leroux, que conta con sellas traducións na nosa lingua e se inspira n' Os crimes da rúa Morgue, de E. A. Poe. Así que, na estratexia de aclarar os acontecementos, o detective tiña "que asegurarse de que as probas eran irrefutables, ou que, polo menos non xerasen unha dúbida razonable á hora de xulgar o asasino. Era imprescindible que non fallase agora que estaba tan preto". No repertorio de títulos traídos á nosa lingua nos últimos tempos tamén se debe citar o volume Asasinatos, S. L., de Jack London, traducido por Iago Nicolás. Noutros lares No mundo francófono tanto a novela policial como a novela negra denomínanse co termo polar. Para quen guste de demarcar tipoloxías entre unha e outra variante non está de máis volver ao amentado título, do autor da tetraloxía iniciada con Irene, que se cita ao inicio. Nel Lemaitre alude á diferenza entre policial e negra que establece Tzvetan Todorov. No primeiro tipo de novelas a curiosidade provocaríase indo do efecto á causa, mentres que no segundo tipo o suspense se fundamentaría por ir da causa ao efecto.