Fran Sieira conecta xénero e tradición no Festival C de Compostela: "Somos corpos danzando. Non diferenciamos ningún rol de xénero á hora de bailar"

—Como xorde este espectáculo? Primeiro naceu Ceibe, que creamos en 2023. Esta é unha peza grande para sala, mais desde a compañía sempre intentamos que os espectáculos cheguen ao maior público posíbel. Por isto sempre facemos adaptacións para outros espazos non convencionais, incluíndo a rúa, posto que é un lugar no que a danza se move moito no verán. Así naceu Un baile ceibe, onde amosamos algunhas pezas características da obra orixinal. Un baile ceibe en comunidade é unha idea que me leva roldando na cabeza durante moito tempo: como achegar a danza e ter contacto coa veciñanza. Abrir un obradoiro pensado para xente que xa baila tradicional, para levala ao traballo que facemos na compañía. —Un dos temas transversais nesta peza é o xénero. Ceibe en xeral é unha crítica a como o xénero nos atravesa a todas as persoas como parte da sociedade. Loxicamente, isto involucra a toda a nosa tradición, así como a nosa maneira de expresarnos, de movernos e de ser. Desde que nacemos vemos como se nos impón un xénero e a raíz deste se nos educa dunha determinada maneira. Ceibe fala sobre como nos poderíamos chegar a mover se desde crianzas non nos inculcaran unha maneira concreta de movernos. Nós decidimos interpretalo desde o baile tradicional, porque como baile social que é está cargado de estereotipos. O home era o que levaba o maior peso do baile, a figura dominante, movéndose ademais de maneira máis enérxica. Tratamos todo isto ao longo da peza, evolucionando, mais tamén hai aspectos transversais, como a vestimenta, posto que todas imos igual, ou os propios movementos. Ao final, somos corpos danzando. Non diferenciamos ningún rol de xénero á hora de bailar. Por sorte, hoxe en día, sobre todo en espazos máis lúdicos, o rol de xénero está máis diluído e iso é marabilloso. É unha maneira de descubrir movementos que non estamos acostumados a ver. Non digo que o baile tradicional sexa machista, mais si que vén dunha sociedade machista. Obramos así porque é unha sociedade que o interpreta. —Tamén é unha maneira de ver a tradición como algo vivo e que evoluciona cos tempos. Claro. Desde asociacións folclóricas xa se está a facer un traballo de recompilación e conservación fundamental e compañías como a nosa podemos permitirnos a investigar e a experimentar. Atrevernos a xogar coa tradición; sempre desde o respecto, evidentemente, mais tamén buscando a maneira máis amábel para todos os corpos. Levo 20 anos dando clase de baile galego e entendo que hai moitas persoas que non se sentían cómodas co xeito de bailar que estabamos ensinando. Este é un espazo que queremos abrir para que todo o mundo intente, dentro do xogo, para que cada quen se atreva até onde queira ou poida. Todo isto dentro do posíbel, evidentemente. Eu, coa miña idade, creo que é imposíbel que poida desligarme por completo de movementos que levo metidos no corpo desde neno. Mais podo identificar determinados clixés e intentar desligarme. Paréceme bonito, incluso. E seguramente para moitos corpos será un refuxio. Grazas ao esforzo de moita xente estamos evolucionando cara a unha sociedade moito máis amábel para todo o mundo, e eu creo que a nosa cultura ten que ir acorde.