Cultura 'random'

Random é palabra moi usada polas xeracións máis novas. Resulta tirada da lingua inglesa e máis en particular do campo semántico da estatística. Ben podería ser traducida á nosa lingua galega como 'ao azar' (saíron de compras random), 'ao chou' (aparece sempre random) ou aínda 'calquera' (é un tipo random). En estatística as táboas de random numbers (números aleatorios) úsanse para escoller mostras sen que exista un nesgo na escolla. Como curiosidade, nalgúns aparellos reprodutores de música hai que premer a tecla random para mesturar ao azar sons que veñen de unha ou varias platinas de discos compactos. Sinerxías Hai por volta de vinte anos publiquei unha novela que levaba o título de Dragona. Nela inclúese o seguinte parágrafo que considero acaído para o tema que estou a bosquexar. Daquela ninguén quixo reparar e agora descobren mediterráneos contaminados, como se fose 'a primeira vez' que tal cousa existise. Isto non é novo, acontece con todas as xeracións (coa miña, por descontado sucedeu), e non é necesariamente mao. O parágrafo era o seguinte: "O escándalo nas mentes ben pensantes dunha sociedade paralizada polo medo, ensimesmada nunha ilusión global, perdendo raíces e perdendo pé, naufragando e deixando de ser, aparvada polos lugares comúns e a pouca lectura, pola información manipulada e polos excesos no consumo". Quero que a nosa cultura galega estea aberta ao mundo, que non se atoe na bouza da nostalxia, da tradición máis rancia O parágrafo escollido ao chou entre varios parágrafos posíbeis describía en parte ese mundo random no que case nada é o que parece, onde o destino semella a anestesia xeral planificada, a reclusión nun cubículo vital que financian os gobernos para acalar as protestas. Ese mundo random no que o azar todo o goberna, os mercados financeiros e os conflitos internacionais, as grandes fames recorrentes, os exilios varios, os furacáns e outros estoupidos de carraxe da natureza desatada, as modas instantáneas e os mercados do sexo, a chegada á política de homes e mulleres intransixentes na súa moral hipócrita dos/das que logo se descobren costumes improbábeis ou comportamentos impropios. Na cultura random todo vale, todo flúe, nada fica estático, nin como referente nin como modelo. Valores, modas, argumentos, situacións, nada resulta específico dunha cultura diferenciada, reducidas estas ao folclore e os costumes tradicionais, as referencias literarias pretéritas, coma se non existise nada alén dunha colección de lugares comúns, de valores fixados por xeracións sen número. En xenética de poboacións fálase do vigor do híbrido, da posibilidade de que os organismos resultado da mestura teñan maiores resistencias fronte a taras sistemáticas, case sempre ligadas a consanguinidades e carencias. Na cultura sucede talvez o mesmo. Así, dá xenio ver as sinerxías que se convocan entre variadas expresións artísticas ou entre variados rexistros lingüísticos, incluídas, por descontado, as linguaxes musicais. Músicos e poetas, bailaríns e dramaturgos, grafiteiros e vídeo artistas... Poñan dúas ou máis expresións artísticas xuntas e aparecerá o potencialmente sublime, o elixir que absorbe as esencias e as potencias. Orgullo de ser no futuro Non, non me apetece pórme na posición de resistencia, como se defender un Medulio cultural se tratase. Quero que a nosa cultura galega estea aberta ao mundo, que non se atoe na bouza da nostalxia, da tradición máis rancia, que non se agoche nunha fortaleza inexpugnábel. Non creo na pureza, non acredito talmente na singularidade e na pertenza exclusiva, detesto a negación da diversidade, a referencia case exclusiva aos artistas mortos, a negación de atención ao que acontece aquí e agora. Tampouco me apetece o contrario, deixarme colonizar sen medida, lingüística e culturalmente, valorar por sistema o alleo por riba do propio, financiar o foráneo por puro lucro comercial. Resulta así complexo, neste mundo tan conectado, tan trampulleiro, tan inseguro e incerto, establecer un equilibrio entre o ensimesmamento cultural e a colonización cultural. E que se deduce do anterior: nada en concreto. Non había pretensión de procurar solucións fáciles a problemas complexos (para iso están as opcións políticas sectarias, que priman a consigna sobre o argumento), senón de pensar en negro sobre branco, para comezar o ano sen consideracións apriorísticas, sen prexuízos, mais tamén sen concesións. Somos parte do mundo, do presente e non do pasado, diferentes mais inseridos nunha realidade cultural globalizada. Daquela, nin colonización nin retracción. E orgullo, de ser, de estar, de mesturarse, de proxectarse cara ao futuro.