domingo 28/11/21
A opinión de
Xoán Carlos Domínguez Alberte

Xoán Carlos Domínguez Alberte

Profesor de ensino público e escritor

Soberanía: por que, para que?

Acaba de editar o BNG, ao abeiro dunha campaña divulgativa que está a desenvolver, unha breve e condensada publicación titulada Que non che coman o coco. Temos un país de primeira na que, de forma clara, se poñen en evidencia algúns dos principais interrogantes que se cernen sobre nós.

Defensa comunal da Sacada

No último Congreso Galego de Comunidades de Montes —celebrado o pasado ano, ao abeiro da Organización Galega de Comunidades de Montes Veciñais en Man Común— acordouse instituír o “Día da loita da veciñanza comuneira na defensa do monte veciñal”. O día elixido, da primeira edición, o 22 de xaneiro.

Plan para o galego

Acaban de se dar a coñecer as cifras do Instituto Galego de Estatística relativas á Enquisa de condicións de vida das familias. Coñecemento e uso do galego. Ano 2013. 

Luísa

Estanlle a acabar de caer as follas a un ano máis, cegado pola crise do mercantilismo, e xa van alá dez da túa ausencia.

No Furriolo

No verán de 2006 e de 2007, canda un grupo entusiasta de xente, fun protagonista de diversos actos de restitución da memoria e da dignidade colectiva das vítimas do franquismo.

Precisamos a lingua

No anterior informe emitido o Consello de Europa criticaba duramente a política lingüística da Xunta de Galiza, en virtude do seguimento do (in)cumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias.

Escola libre

A derradeira actividade realizada en Galiza polas Misións Pedagóxicas foi a mediados do 36, uns días antes do estouro da guerra incivil, no concello de Ramirás.

Libros da Frouma: "CaRa inversa"

En 1998, no prelo da compostelá Follas Novas Edicións, editábase o primeiro libro da colección de poesía Libros da Frouma. Dende aquelas datas ata este mesmo comezo de verán —en que saíu o seu derradeiro volume— publicáronse nela un total de setenta obras de poesía en galego.

Aos bos e xenerosos

Estas palabras escritas en lingua de ouro conforman o título dunha obra acabada de editar, en cuxo peche pode lerse: “Este libro sae do prelo o 28 de xuño de 2014, trinta anos despois do traslado do corpo de Castelao ao panteón de Bonaval”.

Vive e deixa vivir

Dende hai xa tempo Ramón Nicolás enxerga, dende unha óptica orixinal, o mundo da creación literaria galega. Faino, sen dúbida, dende o seu recomendábel e multipremiado blogue literario, cuxo —consabido— enderezo electrónico é http://cadernodacritica.blogaliza.org/.

Nomes dende Ramirás

A poboación da Gallaecia somos nós. Por iso conservamos un tesouro toponímico tan incribelmente rico.
Son estas palabras de  Xosé Luís Méndez Ferrín, no prólogo que abre o libro Toponimia de Ramirás, de Carlos Méndez Míguez, publicado pola Editorial Toxosoutos, na colección Divulgación e ensaio, neste mesmo 2014.

Dende a Casa de Hortas

A pasada sexta feira 30 de maio participei no intercambio entre o alumnado dos institutos de Curtis e mais de Bande, ao abeiro das actividades dos respectivos equipos de normalización lingüística.

A xeira dun completo día de emocións rematou en Outeiro de Rei na visita á casa museo da Fundación Manuel María. Alí, nunha completa e amena exposición de Fran Rei, debulláronselle á rapazada asistente algúns dos múltiples pormenores da figura deste gran poeta nacional galego.

Tíralle da lingua

A pasada quinta feira 24 de abril celebrouse en Compostela a fase final do concurso de relato oral “Tíralle da lingua”, que, cada curso convoca entre a comunidade escolar a AS-PG.

Sobre poesía

Hai agora unha década desapareceron de golpe algúns dos principais nomes da poesía galega: Xela Arias, Luísa Villalta, Antón Tovar, Manuel María.

Ao ano seguinte, o 6 de outubro de 2005, aniversario do nacemento do poeta de Outeiro de Rei, saía do prelo o volume son de poesía, concibido coa intención de se converter nun recoñecemento da palabra viva na nosa lingua á obra destes escritores.

Obreiros na cadea, corruptos no poder

O Partido do Poder amosa o seu auténtico rostro sanguinario e depredador contra a clase traballadora na situación que están a padecer Serafín Rodríguez e Carlos Rivas. Entrambos pertencían ao ámbito do transporte e participaron na folga convocada neste sector, en 2008, en Vigo.

Fame

Fíxose público hai pouco un informe elaborado pola organización social Save the Children titulado  2.826.549 razóns. A protección da infancia fronte á pobreza: un dereito, unha obriga e un investimento.

Interior, zona cero

Non cómpre ser moi viaxados para calquera se decatar da crúa realidade que sofre o interior de Galiza: avellentamento e perda de poboación. Sobran adxectivos, xa que con ningún se pode expresar este drama.

Retallos de Bautista Álvarez

A obra narrativa Retallos daquela infancia (2013), de Bautista Álvarez, sorprende gratamente por varias razóns.

En primeiro lugar por ter acceso ao testemuño vivencial, verquido en perspectiva creativa, dunha figura insobornábel do nacionalismo galego, que posúe unha longa bagaxe política e cultural ás súas costas.

Traballo asegurado (2)

Quen son estes dirixentes políticos totalitarios que poñen en cuestión a lexitimidade das protestas da poboación? Quen son os que cuestionan a indignación social —non se diga aínda a rebeldía— diante de tantos e tantos ataques, selectivos e indiscriminados, aos máis indefensos por parte do poder?

Traballo asegurado (I)

Os máximos dirixentes do centralista e centralizador Ministerio de Educación, Cultura e Deporte realizaron, hai apenas uns días, unhas declaracións dirixidas a proxenitores e titores do alumnado do estado.A única intención era desmobilizar a súa participación na exitosa convocatoria de folga, deste 22 de outubro, e na unánime oposición á contrarreforma educativa das elites servas do capitalismo que están instaladas no poder.

Aínda que se molle o galego non encolle

O sábado 28 de setembro as rúas molladas de Compostela acolleron unha concorrida manifestación, convocada pola Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público, en contra da LOMCE, cuxo nome auténtico debe ser Lei orgánica de desmellora da calidade educativa. Os seus principais méritos xa son ben coñecidos: españolizadora, confesional, clasista, privatizadora, sexista, reaccionaria.

A voz de actualidade de Manuel María

As dependencias da Casa de Hortas acollerán a totalidade do legado do poeta. Para isto prevese diferenciar dúas bibliotecas. A constituída por máis volumes será accesíbel ao público en xeral. A máis restrinxida será de acceso a investigadores e contará con documentación de grande interese sobre a nosa historia cultural dende, polo menos, o período no que o autor se deu a coñecer con Muiñeiro de brétemas.

Lembranzas dun tempo esquecido

Lois Antón é un nome que para moitos di moito. O declamador espontáneo que no medio dun acto público ergue o verso do seu verbo reivindicativo. 

Mestre comunista

Nestas datas preséntase en Fornelos de Montes o libro Manuel Lueiro Rey (1916-1990) A liberdade ferida, acabado de sacar do prelo por Edicións Xerais. A coordinación correu a cargo do profesor Ramón Nicolás Rodríguez, quen é especialista máximo na súa produción literaria e autor de numerosas edicións da obra deste escritor.

Homenaxe a Xosé Otero Espasandín en Cerdedo

O sábado 27 de xullo, en Castro - Cerdedo, os membros da Asociación Ecoloxista e Cultural Verbo Xido realizan unha homenaxe a Xosé Otero Espasandín, intelectual exiliado en 1939 —e nunca retornado— orixinario do referido lugar.

Sen nomes, sen voces, sen lugares

O proxecto de investigación “Nomes e Voces” naceu en 2006, promovido pola consellaría de Cultura do entón, en relación cos traballos realizados ao abeiro daquel declarado Ano da Memoria.

A súa intención era o estudo da represión franquista dende 1936 para lle achegar á sociedade a información precisa sobre todos aqueles que padeceron calquera tipo de persecución por mor da súa ideoloxía ou da súa posición favorábel á democracia republicana.