xoves 02.07.2020
Euskal Herria

Euskadi debate sobre un novo Estatuto e o dereito a decidir

A Cámara vasca debaterá o borrador do novo Estatuto redactado por un grupo de persoas expertas por encomenda do propio Parlamento. EH Bildu entregará un documento propio.

Pleno do Parlamento vasco (cedida)
Pleno do Parlamento vasco (cedida)

O dereito a decidir irá a debate no Parlamento vasco no marco dos borradores de texto do novo Estatuto de Euskadi. Estes documentos, que se apresentarán na Cámara a vindeira segunda feira 2 de decembro, están a ser elaborados por unha comisión de persoas expertas por encargo do propio Parlamento. O texto que se rexistrará nace das reunións de expertos propostos por PNV, PSE-EE e Podemos, mentres que EH Bildu apresentará unha ponencia diferente.

No campo nacionalista non se logrou unanimidade, ao revés do que si aconteceu a 23 de maio de 2018, data en que se acordou traballar na renovación do Estatuto de Gernika, que até o de hoxe non sufriu mudanzas. PNV e Bildu consensuaran daquela pular pola reivindicación soberanista e dotar dun novo status Euskadi baseándose no respecto mutuo co Estado español e na non subordinación a este. Eses foron as bases do acordo alcanzadas naquela data entre PNV e EH Bildu no Parlamento vasco.

A emenda do PNV vincula o exercicio da autodeterminación a un pacto co Estado

Desde entón configurouse unha comisión de persoas expertas para traballar no borrador no novo Estatuto, mais Bildu acusou o PNV de relaxar a reivindicación soberanista. A formación abertzale recrimina ao PNV que teña votado a prol da reivindicación do dereito a decidir na Cámara mais, ao tempo, introducise a través do seu experto proposto na comisión redactora, Mikel Legarda, unha disposición adicional segunda en que fai depender o exercicio da autodeterminación dun pacto co Estado.

En concreto, a emenda do PNV di sobre o dereito a decidir que «a plena realización dos Dereitos Históricos do pobo vasco, como manifestación institucional do seu autogoberno, se  exterioriza a través do dereito para decidir da súa cidadanía libre e democraticamente expresado, sendo o seu exercicio pactado co Estado".

A experta designada por Elkarrekin Podemos, Arantxa Elizondo, introduciu nesa mesma disposición unha reflexión onde non emprega o termo «dereito a decidir», mais si «dereito da cidadanía» para «expresar a súa vontade libre e democraticamente, sendo o seu exercicio legal e pactado co Estado». Mentres, desde o PSE-EE, o experto Alberto López Basaguren rexeitou ambas as formulacións de PNV e Podemos e apresentou un voto particular no que avoga por manter o «consenso alcanzado en 1979».

O borrador rexistrarase na Cámara esta segunda feira, mais aínda non está rematado xa que a comisión de persoas expertas reuniranse o propio 2 de decembro. A ela non acudirán representantes nin do PP nin de EH Bildu.

O xurista do PP, Jaime Ignacio do Burgo, exporá manter o actual Estatuto de Gernika,ao considerar que o borrador do novo Estatuto é un «Plan Ibarretxe II» e é "totalmente inconstitucional".

O documento de Bildu avoga pola capacidade de Euskadi para organizar referendos

A formación abertzale apresentará unha proposta propia, xa que entende que o documento que está a elaborar a comisión de expertas e expertos non se axusta ao pacto sobre as bases de novo status para Euskadi que hai un ano consensuaron co partido jeltzale.

No documento que preparou Bildu, á parte do que apresentarán as expertas e expertos de PNV, PSE e Podemos, o xurista Iñigo Urrutia expón que «os poderes públicos da Comunidade Estatal Vasca (o nome do Suxeito quedou aberto a debate nas bases) facilitarán a participación da cidadanía na vida política, económica, cultural e social».

Así mesmo, recolle que co obxectivo de «salvagardar e facer efectivo o dereito para decidir da cidadanía, as institucións vascas terán a potestade para regular e xestionar a realización de consultas populares e referendo, no que corresponde, tanto a asuntos políticos e sociais do seu ámbito competencial como ás relacións que desexen ter con outros territorios de Euskal Herria, co Estado español e outros espazos políticos europeos e internacionais».

Podemos e o PNV desbotan someter o texto a unha consulta vinculante antes do seu envío ás Cortes

A proposta de texto realizada pola comisión experta non recolle no articulado a realización dunha consulta habilitante sobre o novo Estatuto previo ao seu envío ás Cortes do Estado, tal e como si recollía nas bases acordadas polo PNV-Bildu.

Con todo, o PNV e Podemos si chegaron a un acordo no borrador para que a cidadanía poida expresar a súa opinión sobre o documento, unha vez aprobado no Parlamento vasco, aínda que o resultado non sexa vinculante. Desta forma, pulan por «habilitar procesos de participación cidadá na forma que prevexa o regulamento da Cámara, podendo, no seu caso, con carácter previo á remisión ás Cortes, consultarse, sen carácter vinculante, ao corpo electoral sobre a reforma aprobada». O experto elixido polo PSE-EE elaborou un voto particular discrepante.

comentarios