Os encoros empobrecen a veciñanza dos concellos galegos onde están emprazados

As empresas hidráulicas obtiveron dos ríos galegos uns beneficios de 4.049 millóns de euros entre 2011 e 2020. Só de xaneiro a setembro de 2022, ingresaron dos encoros do país 296 millóns. Porén, a veciñanza das localidades onde están instalados rexistran unhas rendas moi por baixo da media galega.
Escala da renda media anual por habitante dos 10 concellos galegos con máis potencia hidráulica (Foto: Nós Diario).
photo_camera Escala da renda media anual por habitante dos 10 concellos galegos con máis potencia hidráulica (Foto: Nós Diario).

Nogueira de Ramuín lidera a xeración de electricidade de orixe hidráulica da Galiza. O concello emprazado na Ribeira Sacra suma catro encoros cunha potencia total de 495 megawatts. O máis antigo deles, Santo Estevo, situado no río Sil, data de 1957 e conta cunha capacidade de xeración de 253 megawatts. San Pedro, na mesma conca, rexistra 34 megawatts; Santo Estevo II, 185 megawatts e o último deles, San Pedro II, 23 megawatts. 

O concello perdeu 6.120 habitantes desde a construción da primeira central, pasando de 8.201 persoas en 1950 a 2.081 en 2022 e situándose a renda media anual da súa veciñanza en 13.052 euros, 1.512 euros por baixo da renda media da circunscrición ourensá e 2.811 euros por baixo da renda media galega.

Vilariño de Conso, na comarca de Viana, é o segundo concello galego en produción hidráulica. Conta con dous encoros cunha potencia total de 481 megawatts, sendo o primeiro deles Conso, construído en 1975, e o segundo Soutelo, en 1994. O concello perdeu 1.152 habitantes desde a edificación da primeira central hidráulica, rexistrando 505 residentes en 2022 e cunha renda media da poboación de 8.440 euros anuais. Os ingresos dos residentes desta localidade son 6.121 euros inferior á media da circunscrición e 7.423 euros inferior á renda media galega, situándose no penúltimo posto de Ourense, só por diante de Parada de Sil.

A situación non é mellor en Chantada, cunha potencia hidráulica total de 330 megawatts procedentes dos encoros de Belesar I e II, propiedade de Naturgy, titular dos dereitos da vella Fenosa, compañía que ergueu en 1963 a primeira das centrais, anegando as mellores terras dos municipios de Chantada, Guntín, Paradela, O Páramo, Portomarín, Taboada e O Saviñao. Precisamente, Chantada perdeu o 56% da súa poboación desde 1960, sendo a renda media dos seus habitantes de 13.693 euros anuais, 1.201 euros por baixo da media da circunscrición luguesa e 2.170 euros por baixo da galega.

O río Bibei destaca pola súa gran densidade hidráulica e ao seu paso por Manzaneda, na comarca de Terra de Trives, foi embalsado en 1965, dando orixe ao encoro Ponte de Bibei, cunha potencia de xeración de 313 megawatts. Desde aquela, o concello perdeu 2.289 habitantes, até ficar en 828 en 2022, sendo a renda media anual da súa veciñanza de 11.529 euros. Neste caso, sitúase 3.035 euros por baixo da media da circunscrición ourensá e 4.334 por baixo da galega.

O encoro dos Peares I, emprazado entre Carballedo e Pantón, declara unha potencia instalada de 181 megawatts. Ao tempo, a central Peares II, erguida en 2013, rexistra unha capacidade de xeración de 18 megawatts. A poboación de Carballedo e Pantón tampouco deixou de minguar desde a construción do encoro Peares I en 1955, reducíndose no primeiro municipio en 79,6% e no segundo en 77,3%. A renda dos dous concellos é inferior á renda media da circunscrición de Lugo e da galega, situándose para Carballedo en 12.199 euros e para Pantón en 11.681 euros.

As dúas fases do encoro de Frieira, situadas no concello de Padrenda, comarca de Celanova, suman 177 megawatts. A primeira delas, levantada en 1970, deulle unha volta total ao municipio, que perdeu desde entón as súas mellores terras e 2.833 habitantes. 

Neste caso, a renda media anual da veciñanza é de 9.241 euros, 5.322 euros por baixo da renda media da circunscrición ourensá é 6.622 por baixo da renda media galega.

Un contexto semellante ao largo do mapa 

A situación destes seis concellos repítese na práctica totalidade dos municipios con alta densidade de xeración hidráulica. Así, a renda media anual da veciñanza de Rubiá, na comarca de Valdeorras, é de 13.352 euros. Cunha potencia instalada de 176 megawatts, perdeu 2.714 residentes desde a instalación do primeiro encoro en 1963. 

Outro tanto sucede en Castrelo de Miño, no Ribeiro, cunha capacidade de xeración hidráulica de 135 megawatts e unha renda anual 1.861 euros por baixo da media ourensá e 3.160 euros por baixo da galega. Ou en Dumbría,  na comarca de Fisterra, onde a veciñanza rexistra, tamén, uns ingresos inferiores á media galega e da circunscrición da Coruña.

Unha historia de empobrecemento

Os datos de renda repítense entre os residentes dos 10 primeiros municipios galegos en potencia hidráulica instalada. Unha tendencia análoga a todos os concellos con máis capacidade de xeración hidroeléctrica, onde o empobrecemento da súa poboación é paradigmático.

A INFORMACIÓN GALEGA ESTÁ NA TÚA MAN!

Subscríbete ao noso boletín de novas.

Date de alta de balde e recibirás unha selección dos nosos artigos para saberes o que acontece.

comentarios