venres 03/12/21

Jorge Coira: "Quería facer un filme que tivese valor intrínseco"

As imaxes nunca filmadas de Chévere en Eroski Paraíso chegan ás salas de cinema. Unha cineasta, Álex, trata de gravar un documental sobre como se coñeceron os seus pais na discoteca Paraíso, hoxe reconvertida nun supermercado Eroski. A adaptación asinada por Jorge Coira (Rábade, 1971) procura os medios intrinsecamente cinematográficos para trasladar á gran pantalla a orixinal e evocadora posta en escena de Xesús Ron. Eis un estrato da entrevista publicada no número 377 do Sermos Galiza.
f4_EntrevistaCoira

Xa ten dito que non sabe en que momento decidiu facer unha película coa obra de Chévere, pero que lle atría de Eroski Paraíso?

O momento no que decidín facela ten que ver totalmente co porqué. Foi cando atopei unha idea que podía traducila. Falando con eles dicía: “Si que me resulta atractivo facer unha adaptación”. Porén, baixando á terra, era consciente de que tiña que atopar algo que fixese que pagase a pena. É dicir, non era cuestión de facela porque si, senón de atopar un xeito de xogar dunha maneira semellante a como o facía a obra de teatro con esa xenialidade de que non existise a cámara. Na obra hai unha rodaxe, pero non existe o dispositivo que a grava. Por iso había que atopar unha idea do mesmo calado, pero cinematográfica. Só se aparecía tería senso adaptala. E agromou no momento en que propuxen a posibilidade de traballar coa premisa de que, da mesma maneira que na obra de teatro non existe a cámara, que no filme só existise a cámara. Ter todo desde o punto de vista que a cineasta emprega para facer o documental. Cando pensei iso xunto coa posibilidade de traballar con dúas cámaras, en  simultáneo, podendo empregar pantallas partidas na montaxe, coas que facer todo tipo de xogos cinematográficos, pareceume que era o que procuraba para que pagase a pena. E lanceime.

m4_EntrevistaCoira

"Admito que me parecía difícil adaptar a orixinalidade do teatro de Chévere ao cinema, pero coido que o conseguiu, fiel ao texto mais con técnicas propias". Polo que di, entendo que esta era a preocupación central.

Efectivamente. Chévere traballa dunha forma puramente teatral, é dicir, nese momento no que están en escena entenden moito a natureza da linguaxe, que no caso do teatro é basicamente convencional. Estabelecemos convencións que compartimos entre os actores e os espectadores. Por exemplo, se dicimos que aquí diante hai unha cámara, non fai falla vela fisicamente. Aceptámolo e traballamos desde aí. Toda a obra está chea de ideas desa natureza, de maneira moi intelixente. Se non aparecesen, a obra sería teatro rodado, que tampouco é cinema, senón algo terríbel, sen ningún interese en absoluto. Eu non buscaba iso, quería conseguir xogar coa linguaxe para facer algo que tivese valor intrínseco, cinematográfico. 

Con todo, penso que mantén a esencia da obra.

A información galega está na túa man!

Subscríbete ao noso boletín de novas.

Date de alta de balde e recibirás unha selección dos nosos artigos para saberes o que acontece.

Si, claro. Ademais non quería agochar a súa orixe teatral, porque se ve moi claramente que vén dunha obra de teatro e non hai ningunha razón para escondelo. Pero ao mesmo tempo a linguaxe tiña que ser propia, o filme debía atopar un código de seu que fose esencialmente cinematográfico. Ese equilibrio entre dous mundos parecíame moi atractivo e penso que a converte nunha película moi fóra do común, moi especial, porque é unha cousa híbrida. Non é teatro, pero tampouco deixa de selo. 

O filme irradia teatralidade e naturalidade, xogando sempre co real e o representado, case  como se se camuflase de falso documental…

Ese tipo de xogos eran o atractivo, ir a ese terreo. Como se desenvolveu isto na rodaxe? Quero dicir: até que punto as cousas están pactadas ou hai espazo para a improvisación? Os Chévere traballan dunha maneira moi orgánica, o seu non é un teatro de texto. De feito, eles non traballan exactamente cun guión, senón que fan un traballo investigación e de creación dentro do cal saben moi ben de que vai a escena. Iso fixo moi doado propor de novo a situación e que os elementos que puidesen cambiar aparecesen de maneira fluída. Había cousas que si mudaban, como o equipo técnico de rodaxe. Na obra, é só unha persoa encarnada pola personaxe de Marc, mais no filme son varios, pois hai, en efecto, dúas cámaras, un sonidista… E mesmo as cámaras poden chegar a verse entre elas. Todo isto non houbo que facelo moi serio, foi poñelo sobre a mesa e os actores asumírono, deseguido comezaban a xogar coas cámaras, miraban para os micros… Todo ía aparecendo dunha maneira moi natural. E tamén moi divertida, porque para eles tamén supuña revisitar unha historia que xa fixeran mil veces, desde outro punto de vista, con pequenas mudanzas e dunha forma, por outra banda lado, completamente nova. Foi moi interesante a rodaxe.

[Podes ler a entrevista íntegra no número 377 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]   

Jorge Coira: "Quería facer un filme que tivese valor intrínseco"
comentarios