sábado 15/08/20

Que fai unha xesta no teu carro?

En boa parte de Galiza o 1 de maio circulan polas estradas coches cunha ponliña de xesta florida. De onde vén desa tradición?

Ponla de xesta nun coche en Compostela
Ponla de xesta nun coche en Compostela

Nas portas das casas e na defensa dianteira do coche. Alí aparecen todos os primeiros de maio as ponliñas de flor amarela, sobre todo nas Rías Baixas, pero tamén no norte de Portugal, segundo nos conta o antropólogo Rafael Quintía. "Antigamente adornábanse as portas, as xanelas e os carros, pero loxicamente a tradición adaptouse aos tempos e agora lévana tamén os coches".

"Trátase dunha festa que celebra o esplendor da primavera: os días medran e o tempo é máis benigno. É unha celebración asociada á rexeneración da natureza", explica o gañador do Ramón Piñeiro de ensaio. É unha festividade máis ligada co ciclo agrario: "Funciona como esconxuradora do mal. Críase que había que collelo antes de que saíra o sol e que protexe a bonanza das colleitas. Dicíase tamén que quen non o poñía pasaba o ano amaiado, apampado, molido". É un rito "protector e propiciatorio". 

Rafael Quintía: "Funciona como esconxuradora do mal. Críase que había que collelo antes de que saíra o sol e que protexe a bonanza das colleitas. Dicíase tamén que quen non o poñía pasaba o ano amaiado, apampado, molido"

Está ligada, por suposto, aos maios: "Había moitas variantes de maios: maios vivintes, con rapaces e homes que ían contando e pedindo lambonadas polas casas; rapaces ofrecéndolle ramos a outros veciños, hai moitas variedades". E mesmo indica que a festividade do domingo de Ramos é unha absorción desta tradición por parte do cristianismo. 

En Portugal tamén son costume, segundo Quintía, as "maias": castañas secas que se comen o 1 de maio e que protexen das dores de cabeza todo o ano. 

O 1 de maio coincide tamén cunha das catro festividades do calendario céltico, o Beltaine, que tamén celebra o rexeneramento da natureza.

O 1 de maio coincide tamén cunha das catro festividades do calendario céltico, de tanta influencia en todo o mundo atlántico e cun importante substrato na Galiza. Trátase do Beltaine, que tamén celebra o rexeneramento da natureza. As outras son o Lugnasad (1 de agosto), o Samaín (1 de novembro) e o Imbolc (1 de febreiro), a Candeloria galega, ou o Día dos Paxariños

E tamén historiadores do movemento obreiro como E.P. Thompson relacionan esta orixe do primeiro de maio na raíz da coincidencia co Día dos Traballadores, posto que a revolta de Haymarket no Chicago de 1886 que deu orixe a esta xornada de reivindicación tivo lugar un 4 de maio, non un primeiro de maio. 

comentarios